ลิลิตพระลอ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

ไปที่: ป้ายบอกทาง,
ค้นหา

ลิลิตพระลอ

กวี :

?

ประเภท :

นิยาย

คำประพันธ์ :

ลิลิตสุภาพ

ความยาว :

660 บท

สมัย :

กรุงศรีอยุธยา

ปีที่แต่ง :

?

ชื่ออื่น :

ลิขสิทธิ์ :

ลิลิตพระลอ เป็นลิลิตโศกนาฏกรรมความรัก
ที่แต่งขึ้นอย่างประณีตงดงาม มีความไพเราะของถ้อยคำ และเต็มไปด้วยสุนทรียศาสตร์
พรรณนาเรื่องด้วยอารมณ์ที่หลากหลาย ใช้กวีโวหารอย่างยอดเยี่ยม
ในการบรรยายเนื้อเรื่อง ที่มีฉากอย่างมากมาย หลากหลายอารมณ์
โดยมีแก่นเรื่องแบบรักโศก หรือโศกนาฏกรรม
และแฝงแง่คิดถึงสัจธรรมของชีวิต
ลิลิตพระลอนี้เคยถูกวิจารณ์อย่างเผ็ดร้อนจากนักวรรณคดีบางกลุ่ม
เนื่องจากเชื่อว่าเป็นวรรณกรรมที่มอมเมาทางโลกีย์

ลิลิตพระลอที่ได้รับยกย่องจากวรรณคดีสโมสร
เมื่อ พ.ศ. 2459 ให้เป็นยอดแห่งลิลิต

เนื้อหา

1 ผู้แต่งและปีที่แต่ง

2 คำประพันธ์

3 เนื้อหา

4 บทร้อยกรองบางตอนจากลิลิตพระลอ

5 อ้างอิง

6 ดูเพิ่ม

[แก้]
ผู้แต่งและปีที่แต่ง

ทั้งเรื่องผู้แต่งและปีที่แต่ง ไม่ปรากฏหลักการหรือข้อความระบุที่ชัดเจน
แต่อาจอาศัยเนื้อเรื่องที่ระบุถึงสงครามระหว่างไทยและเชียงใหม่มาเป็นจุดอ้างอิง
ซึ่งเดิมนั้นเชื่อว่าน่าจะแต่งขึ้นในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช
(พ.ศ. 2199-2231) แต่ไม่ปรากฏหลักฐานชัดเจน และเป็นที่ถกเถียงกันมาจวบจนปัจจุบัน
นักจารณ์วรรณคดีส่วนใหญ่ลงความเห็นว่า ลิลิตพระลอแต่งขึ้นในสมัยอยุธยาแน่
แต่ยังมีบางท่านเสนอเวลาที่ใหม่กว่านั้น ว่าน่าจะแต่งขึ้นในสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์
แต่ยังมีผู้คล้อยตามไม่มากนัก

นักวรรณคดีมักจะยกโคลงท้ายบทมาเป็นหลักฐานพิจารณาสมัยที่แต่ง ดังนี้

659.จบเสร็จมหาราชเจ้า

นิพนธ์

ยอยศพระลอคน

หนึ่งแท้

พี่เลี้ยงอาจเอาตน

ตายก่อน พระนา

ในโลกนี้สุดแล้

เลิศล้ำคุงสวรรค์ฯ

660.จบเสร็จเยาวราชเจ้า

บรรจง

กลอนกล่าวพระลอยง

ยิ่งผู้

ใครฟังย่อมใหลหลง

ฤๅอิ่ม ฟังนา

ดิเรกแรกรักชู้

เหิ่มแท้รักจริงฯ

จากโคลงข้างบน มีผู้เสนอว่า "มหาราช" คือกษัตริย์ เป็นผู้แต่ง และ
"เยาวราช"เป็นผู้เขียน (บันทึก) และสันนิษฐานว่า ผู้แต่งน่าจะเป็น
สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2 และผู้เขียน คือ สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 4
และคาดว่าน่าจะแต่งเมื่อ พ.ศ. 2034-2072[1]

อย่างไรก็ตาม นักวรรณคดีบางท่าน เสนอว่า น่าจะอยู่ในสมัยพระชัยราชาธิราช (พ.ศ.
2077-2089)เนื่องจากเป็นสมัยที่มีสงครามระหว่างไทยกับเชียงใหม่
และเป็นสมัยแรกที่มีการใช้ปืน (ปืนไฟ) ในการรบ[2]

ภาษาสำนวนในลิลิตพระลอ อ่านเข้าใจได้ง่ายกว่าวรรณกรรมเรื่องอื่นๆ ในสมัยอยุธยา
แต่ก็ยังมีศัพท์ยาก และศัพท์โบราณอยู่บ้าง
ด้วยเหตุนี้จึงเป็นเหตุให้นักวิจารณ์บางท่านเสนอว่า
ลิลิตพระลอแต่งในสมัยรัตนโกสินทร์

[แก้]
คำประพันธ์

คำประพันธ์ในเรื่องลิลิตพระลอ เป็นลิลิตสุภาพ
ประกอบด้วย ร่ายสุภาพ,
ร่ายสอดสร้อย,
โคลงสองสุภาพ,
โคลงสามสุภาพ
และ โคลงสี่สุภาพ
สลับกันตามจังหวะ ลีลา และเนื้อหาของเรื่อง

[แก้]
เนื้อหา

ลิลิตพระลอเป็นเรื่องรักโศก บรรยายถึงความรักระหว่างพระเอก คือ พระลอ
และนางเอกสองคน คือ พระเพื่อน และพระแพง
นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความรักของหญิงชายอีกสองคู่ คือ นางรื่น นางโรย และนายแก้ว
นายขวัญ พี่เลี้ยงของพระเพื่อนพระแพง และพระลอ ตามลำดับ

ผู้แต่งได้ผูกเรื่องไว้อย่างน่าติดตาม โดยมีบทพรรณนาที่งดงาม มีความหลากหลาย
โดยตลอด แม้จะนับเป็นนิยายเรื่องยาว (ความยาวถึง 660 บท)
แต่ก็ไม่ทำให้ผู้อ่านรู้สึกเบื่อ

[แก้]
บทร้อยกรองบางตอนจากลิลิตพระลอ

30.เสียงลือเสียงเล่าอ้าง

อันใด พี่เอย

เสียงย่อมยอยศใคร

ทั่วหล้า

สองเขือพี่หลับใหล

ลืมตื่น ฤๅพี่

สองพี่คิดเองอ้า

อย่าได้ถามเผือฯ

..................

..................

215..ใดใดในโลกล้วน

อนิจจัง

คงแต่บาปบุญยัง

เที่ยงแท้

คือเงาติดตัวตรัง

ตรึงแน่น อยู่นา

ตามแต่บุญบาปแล้

ก่อเกื้อรักษาฯ

..................

..................

261.ลางลิงลิงลอดไม้

ลางลิง

แลลูกลิงลงชิง

ลูกไม้

ลิงลมไล่ลมติง

ลิงโลด หนีนา

แลลูกลิงลางไหล้

ลอดเลี้ยวลางลิง ฯ

..................

..................

290.ร้อยชู้ฤๅเท่าเนื้อ

เมียตน

เมียแล่พันฤๅดล

แม่ได้

ทรงครรภ์คลอดเปนคน

ฤๅง่าย เลยนา

เลี้ยงยากนักท้าวไท้

ธิราชผู้มีคุณ ฯ

..................

..................

625.เสียงไห้ทุกราษฎร์ไห้

ทุกเรือน

อกแผ่นดินดูเหมือน

จักขว้ำ

บเห็นตะวันเดือน

ดาวมืด มัวนา

แลแห่งใดเห็นน้ำ

ย่อมน้ำตาคน ฯ

..................

..................

[แก้]
อ้างอิง

^
ดร.สิทธา พินิจภูวดล. "ลิลิตพระลอ วรรณกรรมสมัยอยุธยา",วรรณกรรมสมัยอยุธยา
ฉบับแปล. กรุงเทพฯ : โครงการวรรณกรรมอาเซียน, 2542.

^
ดร.นิยะดา เหล่าสุนทร."ลิลิตพระลอ:การศึกษาเชิงประวัติ", พินิจวรรณกรรม.
กรุงเทพฯ : แม่คำผาง, 2535.

[แก้]
ดูเพิ่ม

น.ท.หญิง สุมาลี วีระวงศ์. วิถีไทยในลิลิตพระลอ. กรุงเทพฯ :
สถาพรบุ๊คส์, 2549.

ลิลิตพระลอประกอบภาพและเพลง โดย "ขุนมน"

ลิลตพระลอ นิทานล้านนา http://olddreamz.com/

รูปการแสดงวิพิธทัศนาระบำสี่ภาคและละครรำเรื่องพระลอ
ของมูลนิธิคนพิการไทย ในวันเสาร์ที่ ๒๐ ธันวาคม ๒๕๕๑ ณ.หอวชิราวุธานุสรณ์
กรุงเทพฯ

รูปการแสดงหุ่นกระบอกออกตัว เรื่อง พระลอ ตอน เพื่อนแพงพลอดพระลอ
ของคณะคุณรัตน์ ( วัชรพงศ์ ปานแสนชุติพันธุ์ )
ในรายการดนตรีสำหรับประชาชน
ปีที่ ๕๖ ครั้งที่ ๑๙ ณ.สังคีตศาลา ของกรมศิลปากร วันอาทิตย์ที่ ๒๒ มีนาคม
๒๕๕๒

พระลอ : แนวคิดทางจริยศาสตร์ในสังคมไทย ( History of Ethical
Thoughts in Thai Society )www.duangden.com

ด • พ • ก

วรรณคดีที่ได้รับการยกย่องจากวรรณคดีสโมสร

ลิลิตพระลอ • สมุทรโฆษคำฉันท์
• มหาชาติกลอนเทศน์
• สามก๊ก
• ขุนช้างขุนแผน
• อิเหนา
• หัวใจนักรบ•
พระราชพิธีสิบสองเดือน
• มัทนะพาธา
• พระนลคำหลวง•
กาพย์เห่เรือของเจ้าฟ้าธรรมาธิเบศร์
• พระอภัยมณี
• สาวเครือฟ้า

ดึงข้อมูลจาก "http://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%A5%E0%B8%B4%E0%B8%A5%E0%B8%B4%E0%B8%95%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A5%E0%B8%AD".

หมวดหมู่:
วรรณคดีประเภทลิลิต
| วรรณกรรมสมัยกรุงศรีอยุธยา

หมวดหมู่ที่ซ่อนอยู่:
บทความที่รอการตรวจสอบรูปแบบ

เครื่องมือส่วนตัว

ล็อกอิน
/ สร้างบัญชีผู้ใช้

เนมสเปซ

บทความ

อภิปราย

สิ่งที่แตกต่าง

ดู

เนื้อหา

แก้ไข

ประวัติ

การกระทำ

สืบค้น

ป้ายบอกทาง

หน้าหลัก

เหตุการณ์ปัจจุบัน

ถามคำถาม

บทความคัดสรร

บทความคุณภาพ

สุ่มบทความ

มีส่วนร่วม

ศาลาประชาคม

ปรับปรุงล่าสุด

เรียนรู้การใช้งาน

ติดต่อวิกิพีเดีย

บริจาคให้วิกิพีเดีย

วิธีใช้

พิมพ์/ส่งออก

สร้างหนังสือ

ดาวน์โหลดในชื่อ PDF

หน้าสำหรับพิมพ์

เครื่องมือ

หน้าที่ลิงก์มา

ปรับปรุงที่เกี่ยวโยง

อัปโหลด

หน้าพิเศษ

ลิงก์ถาวร

อ้างอิงบทความนี้

หน้านี้แก้ไขล่าสุดเมื่อวันที่ 16 มีนาคม 2553 เวลา
15:22 น.

อนุญาตให้เผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์
แบบแสดงที่มา-อนุญาตแบบเดียวกัน; เงื่อนไขอื่นอาจใช้ประกอบด้วย โปรดศึกษาเงื่อนไขการใช้งาน
Wikipedia®
เป็นเครื่องหมายการค้าจดทะเบียนของมูลนิธิวิกิมีเดีย

ติดต่อเรา

นโยบายความเป็นส่วนตัว

เกี่ยวกับวิกิพีเดีย

ข้อปฏิเสธความรับผิดชอบ