มัทนะพาธา

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

ไปที่: ป้ายบอกทาง,
ค้นหา

บทความนี้ต้องการ การจัดหน้า
การจัดหมวดหมู่
และใส่ลิงก์ภายใน
เพื่อให้บทความมีคุณภาพดียิ่งขึ้น
คุณสามารถปรับปรุงแก้ไขบทความนี้ได้ และนำป้ายออก หรือใช้ป้ายข้อความอื่นระบุสิ่งที่ต้องแก้ไขให้เจาะจง

มัทนะพาธา

กวี :

รัชกาลที่ 6

ประเภท :

บทละคร

คำประพันธ์ :

ฉันท์

ความยาว :

สมัย :

รัตนโกสินทร์

ปีที่แต่ง :

พ.ศ.
2466

ชื่ออื่น :

ลิขสิทธิ์ :

มัทนะพาธา เป็นบทละครพูดคำฉันท์ 5 องค์ พระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระราชนิพนธ์ขึ้น
เมื่อ พ.ศ. 2466
เล่าเรื่องว่าด้วยตำนานเกี่ยวกับดอกกุหลาบ

[แก้]
เนื้อเรื่องย่อ

จอมเทพสุเทษณ์เป็นเทพผู้ใหญ่บนสรวงสวรรค์
เป็นทุกข์อยู่ด้วยความลุ่มหลงเทพธิดามัทนา
แม้จิตระรถผู้สารถีคู่บารมีจะนำรูปของเทพเทวีผู้เลอโฉมหลายต่อหลายองค์มาถวายให้เลือกชม
สุเทษณ์ก็มิสนใจไยดี จิตระรถจึงนำมายาวินวิทยาธรมาเฝ้า
สุเทษณ์ให้มายาวินใช้เวทมนตร์เรียกนางมัทนามาหา
เมื่อมาแล้วนางมัทนาก็เหม่อลอยมิมีสติสมบูรณ์เพราะตกอยู่ในฤทธิ์มนตรา
สุเทษณ์มิต้องการได้นางด้วยวิธีเยี่ยงนั้น จึงให้มายาวินคลายมนตร์
แต่ครั้นได้สติแล้ว
นางมัทนาก็ปฏิเสธว่ามิมีจิตเสน่หาตอบด้วยมิว่าสุเทษณ์จะเกี้ยวพาและรำพันรักอย่างไร
สุเทษณ์โกรธนักจึงจะสาปมัทนาให้ไปเกิดในโลกมนุษย์

มัทนาขอให้นางได้ไปเกิดเป็นดอกไม้มีกลิ่นหอมเพื่อให้มีประโยชน์บ้าง
สุเทษณ์จึงสาปมัทนาให้ไปเกิดเป็นดอกกุหลาบที่งามทั้งกลิ่นทั้งรูป
และมีแต่เฉพาะบนสวรรค์ยังไม่เคยมีบนโลกมนุษย์ โดยที่ในทุกๆ 1 เดือน
นางมัทนาจะกลายร่างเป็นคนได้ชั่ว 1 วัน 1 คืน ในเฉพาะวันเพ็ญของแต่ละเดือนเท่านั้น
และถ้านางมีความรักเมื่อใด นางก็จะมิต้องคืนรูปเป็นกุหลาบอีก
แต่นางจะได้รับความทุกข์ทรมานเพราะความรักจนมิอาจทนอยู่ได้
และเมือนั้นถ้านางอ้อนวอนขอความช่วยเหลือ ตนจึงจะงดโทษทัณฑ์นี้ให้แก่นาง

นางมัทนาไปจุติเป็นกุหลาบงามอยู่ในป่าหิมะวัน
บรรดาศิษย์ของฤษีนามกาละทรรศินมาพบเข้าจึงนำความไปบอกพระอาจารย์
กาละทรรศินจึงให้ขุดไปปลูกในบริเวณอาศรมของตน
ในขณะที่จะทำการขุดก็มีเสียงผู้หญิงร้อง
กาละทรรศินเล็งญาณดูก็รู้ว่าเป็นเทพธิดามาจุติ
จึงได้เอ่ยเชิญและสัญญาว่าจะคอยดูแลปกป้องสืบไป เมื่อนั้นการจึงสำเร็จด้วยดี

วันเพ็ญในเดือนหนึ่งท้าวชัยเสนกษัตริย์แห่งหัสตินาปุระได้เสด็จออกล่าสัตว์ในป่าหิมะวันและได้แวะมาพักที่อาศรมพระฤๅษี
ครั้นได้เห็นนางมัทนาในโฉมของนารีผู้งดงามก็ถึงกับตะลึงและตกหลุมรัก
จนถึงกับรับสั่งให้มหาดเล็กปลูกพลับพลาพักแรมไว้ใกล้อาศรมนั้นทันที

ท้าวชัยเสนรำพันถึงความรักลึกซึ้งที่มีต่อนางมัทนา
ครั้นเมื่อนางมัทนาออกมาที่ลานหน้าอาศรมก็มิเห็นผู้ใด
ด้วยเพราะท้าวชัยเสนหลบไปแฝงอยู่หลังกอไม้
นางมัทนาได้พรรณาถึงความรักที่เกิดขึ้นในใจอย่างท่วมท้น
ท้าวชัยเสนได้สดับฟังทุกถ้อยความจึงเผยตัวออกมาทั้งสองจึงกล่าวถึงความรู้สึกอันล้ำลึกในใจที่ตรงกันจนเข้าใจในรักที่มีต่อกัน
จากค่ำคืนถึงยามรุ่งอรุณ ท้าวชัยเสนจึงทรงประกาศหมั้นและคำสัญญารัก ณ
ริมฝั่งลำธารใกล้อาศรมนั้น

เมื่อมีความรักแล้ว นางมัทนาก็ยังคงรูปเป็นนารีผู้งดงาม
มิต้องกลายรูปเป็นกุหลาบอีก ท้าวชัยเสนได้ทูลขอนางมัทนา
พระฤษีก็ยกให้โดยให้จัดพิธีบูชาทวยเทพและพิธีวิวาหมงคลในป่านั้นเสียก่อน

ท้าวชัยเสนเสด็จกลับวังหลายเพลาแล้วแต่ก็มิได้เสด็จไปยังพระตำหนักข้างในด้วยว่ายังทรงประทับอยู่แต่ในอุทยาน
พระนางจัณฑี มเหสีให้นางกำนัลมาสืบดูจนรู้ว่าพระสวามีนำสาวชาวป่ามาด้วย
จึงตามมาพบท้าวชัยเสนกำลังอยู่กับนางมัทนาพอดี
เมื่อพระนางจัณฑีเจรจาค่อนขอดดูหมิ่นนางมัทนา
ท้าวชัยเสนก็กริ้วและทรงดุด่าว่าเป็นมเหสีผู้ริษยา

พระนางจัณฑีแค้นใจนัก
ให้คนไปทูลฟ้องพระบิดาผู้เป็นเจ้าแห่งมคธนครให้ยกทัพมาทำศึกกับท้าวชัยเสน
จากนั้นก็คบคิดกับนางค่อมอราลีและวิทูรพราหมณ์หมอเสน่ห์
ทำอุบายกลั่นแกล้งนางมัทนาโดยส่งหนังสือไปทูลท้าวชัยเสนว่านางมัทนาป่วย
ครั้นเมื่อท้าวชัยเสนรีบเสด็จกลับมาเยี่ยมนางมัทนา
ก็กลับพบหมอพราหมณ์กำลังทำพิธีอยู่ใกล้ๆต้นกุหลาบ
วิทูรกับนางเกศินีข้าหลวงของนางจัณฑีจึงทูลใส่ความว่านางมัทนาให้ทำเสน่ห์เพื่อให้ได้ร่วมชื่นชูสมสู่กับศุภางค์
ท้าวชัยเสนกริ้วนัก รับสั่งให้ศุภางค์ประหารนางมัทนาแต่ศุภางค์ไม่ยอม
ท้าวชัยเสนจึงสั่งประหารทั้งคู่

พระนางจัณฑีได้ช่องรีบเข้ามาทูลว่าตนจะอาสาออกไปห้ามศึกพระบิดาซึ่งคงเข้าใจผิดว่านางกับท้าวชัยเสนนั้นบาดหมางกัน
แต่ท้าวชัยเสนตรัสว่าทรงรู้ทันอุบายของนางที่คิดก่อศึกแล้วจะห้ามศึกเอง
พระองค์จะขอออกทำศึกอีกคราแล้วตัดหัวกษัตริย์มคธพ่อตาเอามาให้นางผู้ขบถต่อสวามีตนเอง

ขณะตั้งค่ายรบอยู่ที่นอกเมือง
วิทูรพรหมณ์เฒ่าได้มาขอเข้าเฝ้าท้าวชัยเสนเพื่อสารภาพความทั้งปวงว่าพระนางจัณฑีเป็นผู้วางแผนการร้าย
ซึ่งในที่สุดแล้วตนสำนึกผิดและละอายต่อบาปที่เป้นเหตุให้คนบริสุทธิ์ต้องได้รับโทษประหาร
ท้าวชัยเสนทราบความจริงแล้วคั่งแค้นจนดำริจะแทงตนเองให้ตาย
แต่อำมาตย์นันทิวรรธนะเข้าห้ามไว้ทันและสารภาพว่าในคืนเกิดเหตุนั้นตนละเมิดคำสั่ง
มิได้ประหารศุภางค์และนางมัทนา หากแต่ได้ปล่อยเข้าป่าไป
ซึ่งนางมัทนานั้นได้โสมะทัตศิษญ์เอกของฤษีกาละทรรศินนำพากลับสู่อาศรมเดิม
แต่ศุภางค์นั้นแฝงกลับเข้าไปร่วมกับกองทัพแล้วออกต่อสู้กับข้าสึกจนตัวตาย
ท้าวชัยเสนจึงรับสั่งให้ประหารท้าวมคธที่ถูกจับมาเป็นเชลยไว้ก่อนหน้านั้นแล้ว
ส่วนพระนางจัณฑีมเหสีนั้นทรงให้เนรเทศออกนอกพระนคร
ด้วยทรงเห็นว่าอันนารีผู้มีใจมุ่งร้ายต่อผู้เป็นสามีก็คงต้องแพ้ภัยตนเอง
มิอาจอยู่เป็นสุขได้นานแน่

ฝ่ายนางมัทนานั้นได้ทำพิธีบูชาเทพและวอนขอร้องให้สุเทษณ์จอมเทพช่วยนางด้วย
สุเทษณ์นั้นก็ยินดีจะแก้คำสาปและรับนางเป็นมเหสี
แต่นางมัทนาก็ยังคงปฏิเสธและว่าอันนารีจะมีสองสามีได้อย่างไร
สุเทษณ์เห็นว่านางมัทนายังคงปฏิเสธความรักของตนจึงกริ้วนักสาปส่งให้นางมัทนาเป็นดอกกุหลาบไปตลอดกาล
มิอาจกลายร่างเป็นมนุษย์ได้อีกต่อไป

เมื่อท้าวชัยเสนตามมาถึงในป่า
นางปริยัมวะทาที่ตามมาปรนนิบัติดูแลนางมัทนาด้วยก็ทูลเล่าความทั้งสิ้นให้ทรงทราบ
ท้าวชัยเสนจึงร้องร่ำให้ด้วยความอาลัยรักแล้วขอให้พระฤษีช่วย
โดยใช้มนตราและกล่าวเชิญนางมัทนาให้ยินยอมกลับเข้าไปยังเวียงวังกับตนอีกครา

เมื่อพระฤษีทำพิธีแล้ว
ท้าวชัยเสนก็รำพันถึงความหลงผิดและความรักที่มีต่อนางมัทนาให้ต้นกุหลาบได้รับรู้
จากนั้นจึงสามารถขุดต้นกุหลาบได้สำเร็จ
ท้าวชัยเสนได้นำต้นกุหลาบขึ้นวอทองเพื่อนำกลับไปปลูกในอุทยาน
และขอให้ฤๅษีกาละทรรศินให้พรวิเศษว่ากุหลาบจะยังคงงดงามมิโรยราตราบจนกว่าตัวพระองค์เองจะสิ้นอายุขัย
พระฤษีก็อวยพรให้ดังใจ
และประสิทธิประสาทพรให้กุหลาบนั้นดำรงอยู่คู่โลกนี้มิมีสูญพันธ์
อีกทั้งยังเป็นไม้ดอกที่กลิ่นอันหอมหวานสามารถช่วยดับทุกข์ในใจคนและดลบันดาลให้จิตใจเบิกบานเป็นสุขได้
ชาย-หญิงเมื่อมีรักก็จักใช้ดอกกุหลาบเป็นสัญญลักษณ์แห่งความรักแท้สืบต่อไป

[แก้]
มัทนะพาธาในวัฒนธรรมร่วมสมัย

สมเถา
สุจริตกุลได้ประพันธ์อุปรากรเรื่อง
มัทนา
ตามเนื้อเรื่องของพระราชนิพนธ์เรื่องมัทนะพาธา

[แก้]
อ้างอิง

มัทนะพาธา:ข้อมูลกลุ่มภาษาและวรรณกรรม
สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม

มัทนะพาธา:หนังสือดี 100 เล่มที่คนไทยควรอ่าน

มัทนะพาธา:thaibooks_100 Create by Mr. Thapanakorn
Kowintaweewat

ด • พ • ก

วรรณคดีที่ได้รับการยกย่องจากวรรณคดีสโมสร

ลิลิตพระลอ
• สมุทรโฆษคำฉันท์
• มหาชาติกลอนเทศน์
• สามก๊ก
• ขุนช้างขุนแผน
• อิเหนา
• หัวใจนักรบ•
พระราชพิธีสิบสองเดือน
• มัทนะพาธา • พระนลคำหลวง•
กาพย์เห่เรือของเจ้าฟ้าธรรมาธิเบศร์
• พระอภัยมณี
• สาวเครือฟ้า

ด • พ • ก

หนังสือดี 100 เล่มที่คนไทยควรอ่าน
ประเภทบันเทิงคดี

กวีนิพนธ์และบทละคร

ประชุมโคลงโลกนิติ
(สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ
พระองค์เจ้ามั่ง กรมพระยาเดชาดิศร) • เสภาศรีธนญไชยเชียงเมี่ยง
(ไม่ทราบผู้แต่ง) • นิราศหนองคาย
(หลวงพัฒนพงศ์ภักดี)
• สามัคคีเภทคำฉันท์
(ชิต
บุรทัต) • มัทนะพาธา (พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว)
• โคลงกลอนของครูเทพ
(เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี)
• บทละครเรื่องพระลอ
(พระเจ้าบรมวงศ์เธอ
พระองค์เจ้าวรวรรณากร กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์) • ขอบฟ้าขลิบทอง
(อุชเชนี)
• เราชะนะแล้ว,
แม่จ๋า. (นายผี)
• บทกวีของเปลื้อง
วรรณศรี (เปลื้อง
วรรณศรี) • บทกวีของจิตร
ภูมิศักดิ์ (จิตร
ภูมิศักดิ์) • จงเป็นอาทิตย์เมื่ออุทัย
(ทวีปวร)
• กวีนิพนธ์ของอังคาร
กัลยาณพงศ์ (อังคาร
กัลยาณพงศ์) • ขอบกรุง
(ราช
รังรอง) • เพียงความเคลื่อนไหว
(เนาวรัตน์
พงษ์ไพบูลย์)

นิยาย

ละครแห่งชีวิต
(หม่อมเจ้าอากาศดำเกิง
รพีพัฒน์) • กามนิต
(เสฐียรโกเศศ,
นาคะประทีป)
• ดำรงประเทศ
(เวทางค์)
• ผู้ชนะสิบทิศ
(ยาขอบ)
• หนึ่งในร้อย
(ดอกไม้สด)
• บางระจัน
(ไม้
เมืองเดิม) • หญิงคนชั่ว
(ก.
สุรางคนางค์) • พล
นิกร กิมหงวน (ป.
อินทรปาลิต) • ปักกิ่ง
- นครแห่งความหลัง (สด
กูรมะโรหิต) • เราลิขิต
- บนหลุมศพวาสิฏฐี (ร.
จันทพิมพะ) • เมืองนิมิตร
(หม่อมราชวงศ์นิมิตรมงคล
นวรัตน) • แม่สายสะอื้น
(อ.
ไชยวรศิลป์) • พัทบา
(ดาวหาง)
• แผ่นดินนี้ของใคร
(ศรีรัตน์
สถาปนวัฒน์) • มหาบัณฑิตแห่งมิถิลานคร
(นาวาอากาศเอกแย้ม
ประพัฒน์ทอง) • ปีศาจ
(เสนีย์
เสาวพงศ์) • สี่แผ่นดิน
หม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์
ปราโมช) • ทุ่งมหาราช
(มาลัย
ชูพินิจ) • แลไปข้างหน้า
(ศรีบูรพา)
• เสเพลบอยชาวไร่
('รงค์
วงษ์สวรรค์) • จดหมายจากเมืองไทย
(โบตั๋น)
• เขาชื่อกานต์
(สุวรรณี
สุคนธา) • สร้างชีวิต
(หลวงวิจิตรวาทการ)
• ตะวันตกดิน
(กฤษณา
อโศกสิน) • สร้อยทอง
(นิมิตร
ภูมิถาวร) • พิราบแดง
(สุวัฒน์
วรดิลก) • ลูกอีสาน
(คำพูน
บุญทวี)

เรื่องสั้น

นิทานเวตาล
(พระราชวรวงศ์เธอ
พระองค์เจ้ารัชนีแจ่มจรัส กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์) • จับตาย
:รวมเรื่องเอก (มนัส
จรรยงค์) • เรื่องสั้นของ
ป. บูรณปกรณ์ (ชีวิตจากมุมมืด, ดาวเงิน) (ป.
บูรณปกรณ์) • เสาชิงช้า,
เอแลนบารอง และเรื่องสั้นอื่นๆ ของ ส. ธรรมยศ (ส.
ธรรมยศ) • พลายมลิวัลลิ์และเรื่องสั้นบางเรื่อง
(ถนอม
มหาเปารยะ) • ผู้ดับดวงอาทิตย์
และเรื่องสั้นอื่นๆ (จันตรี
ศิริบุญรอด) • ยุคทมิฬ
และเรื่องสั้นอื่นๆ ของอิศรา อมันตกุล (อิศรา
อมันตกุล) • เรื่องสั้นชุดเหมืองแร่
(อาจินต์
ปัญจพรรค์) • ฟ้าบ่กั้น
(ลาว
คำหอม) • ชุดเพื่อนนักเรียนเก่า
"เพื่อนเก่า" (เสนอ
อินทรสุขศรี) • รวมเรื่องสั้นบางเรื่องของฮิวเมอร์ริสต์
(ฮิวเมอร์ริสต์)
• ฉันจึงมาหาความหมาย
(วิทยากร
เชียงกูล) • คนบนต้นไม้
(นิคม
รายยวา)

ด • พ • ก

หนังสือดี 100 เล่มที่คนไทยควรอ่าน
ประเภทสารคดี

ประวัติศาสตร์

ประวัติกฎหมายไทย
(ร.
แลงกาต์) • นิทานโบราณคดี
(สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ
พระองค์เจ้าดิศวรกุมาร กรมพระยาดำรงราชานุภาพ) • โฉมหน้าศักดินาไทย
(จิตร
ภูมิศักดิ์) • กบฏ
ร.ศ. 130 (เหรียญ
ศรีจันทร์, ร้อยตรีเนตร
พูนวิวัฒน์) • เจ้าชีวิต
(พระเจ้าวรวงศ์เธอ
พระองค์เจ้าจุลจักรพงศ์) • ศาสไทยในอดีต
(ประยุทธ
สิทธิพันธ์) • ประวัติศาสตร์ไทยสมัย
2352-2453 ด้านสังคม (ชัย
เรืองศิลป์) • สังคมไทยในสมัยต้นรัตนโกสินทร์
2325-2416 (หม่อมราชวงศ์อคิน
รพีพัฒน์)

การเมือง

ทรัพยศาสตร์
(พระยาสุริยานุวัตร)
• เบื้องหลังการปฏิวัติ
2475 (กุหลาบ
สายประดิษฐ์) • ความเป็นอนิจจังของสังคม
(ปรีดี
พนมยงค์) • ท่านปรีดี
รัฐบุรุษอาวุโส ผู้วางแผนเศรษฐกิจไทยคนแรก (เดือน
บุนนาค) • โอ้ว่าอาณาประชาราษฎร
(สนิท
เจริญรัฐ) • ไทยกับสงครามโลกครั้งที่สอง
(ดิเรก
ชัยนาม) • สันติประชาธรรม
(ดร.ป๋วย
อึ๊งภากรณ์) • ห้าปีปริทัศน์
(สุลักษณ์
ศิวรักษ์) • วันมหาปีติ
วารสาร อมธ. ฉบับพิเศษ 14 ตุลาคม 2516 (องคืการบริหารกิจกรรมนักศึกษา
มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์)

ศิลปะ

วรรณคดีและวรรณคดีวิจารณ์
(วิทย์
ศิวะศิริยานนท์) • ประติมากรรมไทย
(ศิลป์
พีระศรี) • วรรณสาส์นสำนึก
(สุภา
สิริมานนท์) • วิทยาวรรณกรรม
(พระเจ้าวรวงศ์เธอ
พระองค์เจ้าวรรณไวทยากร กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์) • ความงามของศิลปะไทย
(น.
ณ ปากน้ำ) • ภาษากฎหมายไทย
(ธานินทร์
กรัยวิเชียร) • วรรณไวทยากร
ชุมนุมบทความทางวิชาการ ฉบับวรรณคดี (เจตนา
นาควัชระ, หม่อมหลวงบุญเหลือ
เทพยสุวรรณ) • แสงอรุณ
2 (แสงอรุณ
รัตกสิกร)

สังคมวิทยา
มานุษยวิทยา
และประวัติศาสตร์สังคม

พระราชพิธิสิบสองเดือน
(พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว)
• สาส์นสมเด็จ
(สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ
พระองค์เจ้าดิศวรกุมาร กรมพระยาดำรงราชานุภาพ, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ
เจ้าฟ้าจิตรเจริญ กรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์) • 30
ชาติในเชียงราย (บุญช่วย
ศรีสวัสดิ์) • เทียนวรรณ
(สงบ
สุริยินทร์) • กาเลหม่านไต
(บรรจบ
พันธุเมธา) • นิทานชาวไร่
(นาวาอากาศเอกสวัสดิ์
จันทนี • ภารตวิทยา
(กรุณา
กุศลาสัย, เรืองอุไร
กุศลาสัย) • ฟื้นความหลัง
(พระยาอนุมานราชธน)
• ความเป็นมาของคำสยาม
ไทย, ลาว และขอม และลักษณะทางสังคมของชื่อชนชาติ (จิตร
ภูมิศักดิ์) • อัตชีวประวัติ
หม่อมศรีพรหมา กฤดากร (หม่อมศรีพรหมา
กฤดากร) • 80
ปีในชีวิตข้าพเจ้า (กาญจนาคพันธุ์)

ศาสนา

พระประวัติตรัสเล่า
(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า
กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) • พระไตรปิฎก
สำหรับประชาชน (สุชีพ
ปุญญานุภาพ) • ปัญญาวิวัฒน์
(สมัคร
บุราวาศ) • พุทธธรรม
(พระพรหมคุณาภรณ์
(ประยุทธ์ ปยุตโต)) • อิทัปปัจจยตา
(พุทธทาสภิกขุ)

ธรรมชาติ

หนังสือแสดงกิจจานุกิจ
(เจ้าพระยาทิพากรวงศ์มหาโกษาธิบดี)
• แพทยศาสตร์สงเคราะห์
(คณะกรรมการแพทย์หลวงในรัชกาลที่
5) • ธรรมชาตินานาสัตว์
(นายแพทย์บุญส่ง
เลขะกุล) • ขบวนการแก้จน
(ประยูร
จรรยาวงศ์)

บทความเกี่ยวกับ วรรณกรรม
วรรณคดี
นวนิยายหรือหนังสือ นี้ยังไม่สมบูรณ์
คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้ด้วยการแก้ไขเพิ่มเติม ดูเพิ่มที่ สถานีย่อย:โลกวรรณศิลป์

ดึงข้อมูลจาก "http://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%A1%E0%B8%B1%E0%B8%97%E0%B8%99%E0%B8%B0%E0%B8%9E%E0%B8%B2%E0%B8%98%E0%B8%B2".

หมวดหมู่:
บทละคร
| คำฉันท์
| พระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่
6 | หนังสือดี
100 เล่มที่คนไทยควรอ่าน | บทความเกี่ยวกับ
วรรณกรรม ที่ยังไม่สมบูรณ์

หมวดหมู่ที่ซ่อนอยู่:
หน้าที่ต้องการความช่วยเหลือ

เครื่องมือส่วนตัว

ล็อกอิน
/ สร้างบัญชีผู้ใช้

เนมสเปซ

บทความ

อภิปราย

สิ่งที่แตกต่าง

ดู

เนื้อหา

แก้ไข

ประวัติ

การกระทำ

สืบค้น

ป้ายบอกทาง

หน้าหลัก

เหตุการณ์ปัจจุบัน

ถามคำถาม

บทความคัดสรร

บทความคุณภาพ

สุ่มบทความ

มีส่วนร่วม

ศาลาประชาคม

ปรับปรุงล่าสุด

เรียนรู้การใช้งาน

ติดต่อวิกิพีเดีย

บริจาคให้วิกิพีเดีย

วิธีใช้

พิมพ์/ส่งออก

สร้างหนังสือ

ดาวน์โหลดในชื่อ PDF

หน้าสำหรับพิมพ์

เครื่องมือ

หน้าที่ลิงก์มา

ปรับปรุงที่เกี่ยวโยง

อัปโหลด

หน้าพิเศษ

ลิงก์ถาวร

อ้างอิงบทความนี้

หน้านี้แก้ไขล่าสุดเมื่อวันที่ 8 มีนาคม 2553 เวลา
18:33 น.

อนุญาตให้เผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์
แบบแสดงที่มา-อนุญาตแบบเดียวกัน; เงื่อนไขอื่นอาจใช้ประกอบด้วย โปรดศึกษาเงื่อนไขการใช้งาน
Wikipedia®
เป็นเครื่องหมายการค้าจดทะเบียนของมูลนิธิวิกิมีเดีย

ติดต่อเรา

นโยบายความเป็นส่วนตัว

เกี่ยวกับวิกิพีเดีย

ข้อปฏิเสธความรับผิดชอบ