มหาเวสสันดรชาดก

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

ไปที่: ป้ายบอกทาง,
ค้นหา

ส่วนหนึ่งของ
ศาสนาพุทธ

สถานีย่อย

ประวัติศาสนาพุทธ

ศาสดา

พระโคตมพุทธเจ้า
(พระพุทธเจ้า)

จุดมุ่งหมาย

นิพพาน

ไตรรัตน์

พระพุทธ
· พระธรรม
· พระสงฆ์

ความเชื่อและการปฏิบัติ

ศีล
(ศีลห้า)
· ธรรม
(เบญจธรรม)
สมถะ
· วิปัสสนา
บทสวดมนต์และพระคาถา

คัมภีร์และหนังสือ

พระไตรปิฎก
พระวินัยปิฎก
· พระสุตตันตปิฎก
· พระอภิธรรมปิฎก

หลักธรรมที่น่าสนใจ

ไตรลักษณ์
อริยสัจ
๔ · มรรค
๘ · อิทัปปัจจยตา

นิกาย

เถรวาท
· อาจริยวาท
(มหายาน) · วัชรยาน
· เซน

สังคมศาสนาพุทธ

ปฏิทิน
· บุคคล
· วันสำคัญ
· ศาสนสถาน
· วัตถุมงคล

การจาริกแสวงบุญ

พุทธสังเวชนียสถาน
·
การแสวงบุญในพุทธภูมิ

ดูเพิ่มเติม

อภิธานศัพท์ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่ศาสนาพุทธ

มหาเวสสันดรชาดก เป็นชีวประวัติเรื่องหนึ่งในทศชาติชาดก
กล่าวถึงพระชาติสุดท้ายของพระโพธิสัตว์ในการบำเพ็ญทานบารมี
ก่อนจะทรงอุบัติเป็นสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
มีชื่อเรียกอีกอย่างว่า "มหาชาติชาดก"

ในการเทศนา เรียกว่า "เทศน์มหาชาติ"

เนื้อหา

1 กัณฑ์ในมหาเวสสันดรชาดก

1.1 กัณฑ์ทศพร

1.2 กัณฑ์หิมพานต์

1.3 กัณฑ์ทานกัณฑ์

1.4 กัณฑ์วนปเวสน์

1.5 กัณฑ์ชูชก

1.6 กัณฑ์จุลพน

1.7 กัณฑ์มหาพน

1.8 กัณฑ์กุมาร

1.9 กัณฑ์มัทรี

1.10 กัณฑ์สักกบรรพ

1.11 กัณฑ์มหาราช

1.12 กัณฑ์ฉกษัตริย์

1.13 กัณฑ์นครกัณฑ์

2 การดัดแปลงในสื่อต่างๆ

3 อ้างอิง

[แก้]
กัณฑ์ในมหาเวสสันดรชาดก

มหาเวสสันดรชาดก มีทั้งหมด ๑๓ กัณฑ์ ประกอบด้วย ๑๐๐๐ พระคาถา
โดยสรุปย่อไว้ดังนี้

[แก้]
กัณฑ์ทศพร

เริ่มตั้งแต่พระพุทธเจ้าตรัสรู้
แล้วเสด็จไปเทศนาโปรดพระเจ้าพิมพิสาร
ต่อจากนั้นเสด็จไปโปรดพุทธบิดาและพระประยูรญาติที่กรุงกบิลพัสดุ์
เกิดฝนโบกขรพรรษ พระสงค์สาวกกราบทูลอาราธนาให้ทรงแสดงเรื่องมหาเวสสันดรชาดก
เริ่มตั้งแต่เมื่อกัปที่ ๙๘ นับแต่ปัจจุบัน
พระนางผุสดีซึ้งจะทรงเป็นพระมารดาของพระเวสสันดร
ทรงอธิษฐานขอเป็นมารดาของผู้มีใจบุญจบลงตอนพระนางได้รับพร ๑๐ ประการจากพระอินทร์
อานิสงส์ของผู้บูชากัณฑ์นี้คือ ผู้นั้นจะได้รับทรัพย์สมบัติดังปรารถนา
ถ้าเป็นสตรีจะได้สามีที่เป็นที่ชอบเนื้อเจริญใจ
บุรุษจะได้ภรรยาเป็นที่ต้องประสงค์อีกเช่นเดียวกันจะได้บุตรหญิงชายเป็นคนว่านอนสอนง่าย
มีรูปร่างที่งดงาม มีความประพฤติดีกริยาเรียบร้อย

[แก้]
กัณฑ์หิมพานต์

พระเวสสันดรทรงเป็นพระราชโอรสของพระเจ้าสัญชัยกับพระนางผุสดี แห่งแคว้นสีวีราษฎร์ประสูติที่ตรอกพ่อค้า
เมื่อพระเวสสันดรได้รับเวนราชสมบัติจากพระบิดา
ได้พระราชทานช้างปัจจัยนาเคนทร์แก่กษัตริย์แคว้นกลิงคราชฎร์ ประชาชนไม่พอใจ
พระเวสสันดรจึงถูกพระราชบิดาเนรเทศไปอยู่ป่าหิมพานต์
อานิสงส์ของผู้บูชากัณฑ์นี้คือ ย่อมได้สิ่งที่ปรารถนาทุกประการ
ครั้นตายแล้วได้บังเกิดในสุคติโลกสวรรค์เสวยสมบัติอันมโหฬาร
มีบริวารแวดล้อมบำรุงบำเรออยู่เป็นนิตย์จุติจากสวรรค์แล้ว
จะลงมาเกิดในตระกูลขัตติยะมหาศาลหรือตระกูลพราหมณ์มหาศาลอันบริบูรณ์ด้วยทรัพย์ศฤงคารบริวารมากมายนานาประการจะประมาณมิได้
ประกอบด้วยการสบายใจทุกอิริยาบถ

[แก้]
กัณฑ์ทานกัณฑ์

ก่อนเสด็จไปอยู่ป่า พระเวสสันดรได้พระราชทานสัตสดกมหาทาน คือช้าง ม้า รถ ทาสชาย
ทาสหญิง โคนม และ นางสนม อย่างละ ๗๐๐ อานิสงส์ของผู้บูชากัณฑ์นี้คือ
จะบริบูรณ์ด้วยแก้วแหวนเงินทอง ทาส ทาสี และสัตว์ ๒ เท้า ๔ เท้า
ครั้นตายแล้วจะได้ไปเกิดในฉกาพจรสวรรค์มีนางเทพอัปสรแวดล้อมมากมายเสวยสุขในปราสาทแล้วด้วยแก้ว
๗ ประการ

[แก้]
กัณฑ์วนปเวสน์

พระเวสสันดรทรงพระนางมัทรีและพระชาลี ( โอรส ) พระกัณหา (ธิดา )
เสด็จจากเมืองผ่านแคว้น เจตราษฎร์ จนเสด็จถึงเขาวงกตในป่าหิมพานต์
อานิสงส์ของผู้บูชากัณฑ์นี้คือ
จะได้รับความสุขทั้งโลกนี้และโลกหน้าจะได้เป็นบรมกษัตริย์ในชมพูทวีป
เป็นผู้ทรงปรีชาเฉลียวฉลาดสามารถปราบอริราชศัตรูให้ย่อยยับไป

[แก้]
กัณฑ์ชูชก

ชูชกพราหมณ์
ขอทานได้นางอมิตตาบุตรสาวของเพื่อนเป็นภรรยา นางใช้ให้ชูชกไปของสองกุมาร
ชูชกเดินทางไปสืบข่าวในแคว้นสีวีราษฎร์ สามารถหลบหลีกการทำร้ายของชาวเมือง
พบพรานเจตบุตรลวงพรานเจตบุตรให้บอกทางไปยังเขาวงกต อานิสงส์ของผู้บูชากัณฑ์นี้คือ
จะได้บังเกิดในตระกูลกษัตริย์ ประกอบด้วยสมบัติอันงดงามกว่าคนทั้งหลาย
จะเจรจาปราศรัยก็ไพเราะเสนาะโสต แม้จะได้สามีภรรยา
และบุตรธิดาก็ล้วนแต่มีรูปทรงงดงามสอนง่าย

[แก้]
กัณฑ์จุลพน

ชูชกเดินทางผ่านป่าตามเส้นทางที่เจตบุตรแนะจนถึงที่อยู่ของอัจจุตฤๅษี
อานิสงส์ของผู้บูชากัณฑ์นี้คือ แม้จะบังเกิดในปรภพใดๆ
จะเป็นผู้สมบูรณ์ด้วยสมบัติบริวาร จะมีอุทยานอันดารดาษด้วยไม้หอมตรลบไป
แล้วจะมีสระโบกขรณีอันเต็มไปด้วยประทุมชาติ
ครั้นตายไปแล้วก็ได้เสวยทิพยสมบัติในโลกหน้าสืบต่อไป

[แก้]
กัณฑ์มหาพน

ชูชกลวงอัจจุตฤๅษี ให้บอกทางผ่านป่าไม้ใหญ่ไปยังที่ประทับของพระเวสสันดร
อานิสงส์ของผู้บูชากัณฑ์นี้คือ จะเสวยสมบัติใดในดาวดึงส์เทวโลกนั้นแล้ว
จะได้ลงมาเกิดเป็นกษัตริย์มหาศาล มีทรัพย์ศฤงคารบริวารมากมี
อุทยานและสระโบกขรณีที่เป็นประพาส
เป็นผู้บริบูรณ์ด้วยด้วยศักดานุภาพเฟื่องฟุ้งไปทั่วชมพูทวีป
อีกทั้งจักได้เสวยอาหารทิพย์เป็นนิตย์นิรันดร

[แก้]
กัณฑ์กุมาร

ชูชกทูลขอสองกุมาร ทุบตีสองกุมารเฉพาะพระพักตร์พระเวสสันดร แล้วพาออกเดินทาง
อานิสงส์ของผู้บูชากัณฑ์นี้คือ ย่อมประสบผลสำเร็จในสิ่งที่ปรารถนา
ครั้นตายไปแล้วได้เกิดในฉกามาพจรสวรรค์ในสมัยที่พระศรีอาริยาเมตไตรมาอุบัติก็จะได้พบศาสนาของพระองค์
จะได้ถือปฏิสนธิในตระกูลกษัตริย์ ตลอดจนได้สดับตรับฟังพระสัทธรรมเทศนาของพระองค์
แล้วบรรลุพระอรหัตตผลพร้อมด้วยปฏิสัมภิทาทั้ง ๔ ด้วยบุญราศีที่ได้อบรมไว้

[แก้]
กัณฑ์มัทรี

พระนางมัทรีเสด็จกลับจากหาผลไม้ในป่าออกติดตามสองกุมารตลอดทั้งคืน
จนถึงทรงวิสัญญี ( สลบ ) เฉพาะพระพักตร์พระเวสสันดร
เมื่อทรงฟื้นแล้วพระเวสสันดรตรัสเล่าความจริงเกี่ยวกับสองพระกุมาร
พระนางทรงอนุโมทนาด้วย อานิสงส์ของผู้บูชากัณฑ์นี้คือ
เกิดในโลกหน้าจะเป็นผู้มั่งคั่งสมบูรณ์ด้วยทรัพย์สมบัติเป็นผู้มีอายุยืนยาวทั้งประกอบด้วยรูปโฉมงดงามกว่าคนทั้งหลาย
จะไปในที่ใดๆ ก็จะมีแต่ความสุขทุกแห่งหน

[แก้]
กัณฑ์สักกบรรพ

พระอินทร์พระเกรงว่าจะมีผู้มาขอพระนางมัทรีจึงแปลงเป็นพราหมณ์ชรามาทูลขอพระนางมัทรีแล้วฝากไว้กับพระเวสสันดร
อานิสงส์ของผู้บูชากัณฑ์นี้คือ จะเป็นผู้ที่เจริญด้วยลาภยศตลอดจนจตุรพิธพรทั้ง ๔
คืออายุ วรรณะ สุขะ พละ ตลอดกาล

[แก้]
กัณฑ์มหาราช

ชูชกเดินทางเข้าไปแคว้นสีวีราษฎร์ พระเจ้ากรุงสญชัย ทรงไถ่สองกุมาร
ชูชกได้รับพระราชทานเลี้ยง และ ถึงแก่กรรมด้วยกินอาหารมากเกินควร
อานิสงส์ของผู้บูชากัณฑ์นี้คือ จะได้มนุษย์สมบัติ สวรรค์สมบัติ
และนิพพานสมบัติเมื่อเกิดเป็นมนุษย์จะได้เป็นพระราชาเมื่อจากโลกมนุษย์ไปก็จะไปเสวยทิพยสมบัติ
ในฉกามาพจรสวรรค์มีนางเทพอัปสรเป็นบริวาร
ครั้นบารมีแก่กล้าก็จะได้นิพพานสมบัติอันตัดเสียซึ้งชาติ ชรา พยา มรณะ
พ้นจากโอฆะทั้งสามมีกาโมฆะ เป็นต้น

[แก้]
กัณฑ์ฉกษัตริย์

กษัตริย์แคว้นถลิงราชย์ทรงคืนช้างปัจจัยนาเคนทร์ พระเจ้ากรุงสญชัย พระนางผุสดี
พระชาลี พระกัณหา เสด็จไปทูลเชิญพระเวสสันดร พระนางมัทรีกลับพระนคร
เมื่อกษัตริย์ทั้งหกพระองค์ทรงพบกันก็ทรงวิสัญญี ต่อมาฝนโบกขรพรรษตกจึงทรงฟื้นขึ้น
อานิสงส์ของผู้บูชากัณฑ์นี้คือ จะได้เป็นผู้ที่เจริญด้วยพร 4 ประการ คือ อายุ วรรณะ
สุขะ พละ ทุกๆ ชาติแล

[แก้]
กัณฑ์นครกัณฑ์

กษัตริย์หกพระองค์เสด็จกลับพระนคร พระเวสสันดรได้ครองราชย์ดังเดิม
บ้านเมืองสมบูรณ์พูนสุข จนพระชนมายุได้ ๑๒๐ พรรษา จึงเสด็จสวรรคนิคาลัย
อานิสงส์ของผู้บูชากัณฑ์นี้คือ จะได้เป็นผู้บริบูรณ์ด้วยวงศาคณาญาติข้าทาสชาย-หญิง
ธิดา สามี หรือบิดามารดา เป็นต้นอยู่พร้อมหน้ากันด้วยความผาสุก
ปราศจากโรคาพาธทั้งปวง จะทำการใดๆ ก็พร้อมเพียงกันยังการงานนั้นๆ
ให้สำเร็จลุล่วงไปด้วยดี

[แก้]
การดัดแปลงในสื่อต่างๆ

เรื่องมหาเวสสันดรชาดก ถูกนำไปใช้ประกอบการเรียนการสอนวิชาพระพุทธศาสนา
อีกทั้งมีการสร้างเป็นเทปละครโทรทัศน์
ภาพยนตร์
และ สารคดี
เพื่อเผยแพร่แก่ประชาชนมานับครั้งไม่ถ้วน โดยเฉพาะละครโทรทัศน์ฉบับปี พ.ศ. ๒๕๓๐
ซึ่งสร้างโดย มูลนิธิแผ่นดินธรรม
เนื่องในโอกาสเฉลิมพระชนมพรรษา ๖๐ พรรษา ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช
ออกอากาศครั้งแรกทางสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบก
ในวันเสาร์และวันอาทิตย์
เวลา ๑๘.๓๐ - ๑๙.๓๐ น. ตั้งแต่วันที่ ๖ ธันวาคม
พ.ศ. ๒๕๒๙ ถึง
๑๔ กุมภาพันธ์
พ.ศ. ๒๕๓๐
จำนวนทั้งสิ้น ๑๘ ตอน ตอนละ ๔๕ นาที นำแสดงโดย ปกรณ์
พรพิสุทธิ์ รับบทเป็น พระเวสสันดร, ม.ล.
สราลี กิติยากร เป็น พระนางมัทรี, ไพโรจน์
ใจสิงห์ เป็น พระเจ้ากรุงสญชัย, ส.อาสนจินดา
เป็น อัจจุตฤๅษี, เสรี
หวังในธรรม เป็น ชูชก, ตุ๊กติ๊ก
จินดานุช เป็น กัณหา, เอราวัต
เรืองวุฒิ เป็น ชาลี และนักแสดงกิตติมศักดิ์ ม.ร.ว.
ถนัดศรี สวัสดิวัตน์ กำกับการแสดงโดย ชาติ
รอบกิจ

[แก้]
อ้างอิง

http://www.dhammathai.org/chadok/legend10.php

http://www.oknation.net/blog/naiman/2007/08/22/entry-3

http://www.weloveshopping.com/template/a14/showproduct.php?pid=10920586&shopid=3315

http://www2.srp.ac.th/~anurat/wetsandon1.htm

http://poobpab.com/content/vessandon/wess4.htm

ดึงข้อมูลจาก "http://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%A1%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B9%80%E0%B8%A7%E0%B8%AA%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%94%E0%B8%A3%E0%B8%8A%E0%B8%B2%E0%B8%94%E0%B8%81".

หมวดหมู่:
วรรณกรรมศาสนาพุทธ
| ละครโทรทัศน์ไทย

เครื่องมือส่วนตัว

ล็อกอิน
/ สร้างบัญชีผู้ใช้

เนมสเปซ

บทความ

อภิปราย

สิ่งที่แตกต่าง

ดู

เนื้อหา

แก้ไข

ประวัติ

การกระทำ

สืบค้น

ป้ายบอกทาง

หน้าหลัก

เหตุการณ์ปัจจุบัน

ถามคำถาม

บทความคัดสรร

บทความคุณภาพ

สุ่มบทความ

มีส่วนร่วม

ศาลาประชาคม

ปรับปรุงล่าสุด

เรียนรู้การใช้งาน

ติดต่อวิกิพีเดีย

บริจาคให้วิกิพีเดีย

วิธีใช้

พิมพ์/ส่งออก

สร้างหนังสือ

ดาวน์โหลดในชื่อ PDF

หน้าสำหรับพิมพ์

เครื่องมือ

หน้าที่ลิงก์มา

ปรับปรุงที่เกี่ยวโยง

อัปโหลด

หน้าพิเศษ

ลิงก์ถาวร

อ้างอิงบทความนี้

ภาษาอื่น

English

မြန်မာဘာသာ

หน้านี้แก้ไขล่าสุดเมื่อวันที่ 14 ธันวาคม 2553 เวลา
00:51 น.

อนุญาตให้เผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์
แบบแสดงที่มา-อนุญาตแบบเดียวกัน; เงื่อนไขอื่นอาจใช้ประกอบด้วย โปรดศึกษาเงื่อนไขการใช้งาน
Wikipedia®
เป็นเครื่องหมายการค้าจดทะเบียนของมูลนิธิวิกิมีเดีย

ติดต่อเรา

นโยบายความเป็นส่วนตัว

เกี่ยวกับวิกิพีเดีย

ข้อปฏิเสธความรับผิดชอบ