ประวัติศาสนาพุทธ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

ไปที่: ป้ายบอกทาง,
ค้นหา

ส่วนหนึ่งของ
ศาสนาพุทธ

สถานีย่อย

ประวัติศาสนาพุทธ

ศาสดา

พระโคตมพุทธเจ้า
(พระพุทธเจ้า)

จุดมุ่งหมาย

นิพพาน

ไตรรัตน์

พระพุทธ
· พระธรรม
· พระสงฆ์

ความเชื่อและการปฏิบัติ

ศีล
(ศีลห้า)
· ธรรม
(เบญจธรรม)
สมถะ
· วิปัสสนา
บทสวดมนต์และพระคาถา

คัมภีร์และหนังสือ

พระไตรปิฎก
พระวินัยปิฎก
· พระสุตตันตปิฎก
· พระอภิธรรมปิฎก

หลักธรรมที่น่าสนใจ

ไตรลักษณ์
อริยสัจ
๔ · มรรค
๘ · อิทัปปัจจยตา

นิกาย

เถรวาท
· อาจริยวาท
(มหายาน) · วัชรยาน
· เซน

สังคมศาสนาพุทธ

ปฏิทิน
· บุคคล
· วันสำคัญ
· ศาสนสถาน
· วัตถุมงคล

การจาริกแสวงบุญ

พุทธสังเวชนียสถาน
·
การแสวงบุญในพุทธภูมิ

ดูเพิ่มเติม

อภิธานศัพท์ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่ศาสนาพุทธ

ศาสนาพุทธเป็นศาสนาประเภทอเทวนิยม
และเป็นศาสนาที่มีผู้นับถือมากศาสนาหนึ่งของโลก รองจาก ศาสนาคริสต์
ศาสนาอิสลาม
และ ศาสนาฮินดู
ประวัติความเป็นมาของศาสนาพุทธเริ่มตั้งแต่สมัยพุทธกาล
ผู้ประกาศศาสนาและเป็นศาสดาของศาสนาพุทธคือพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
ทรงตรัสรู้เมื่อวันขึ้น 15 ค่ำ เดือนวิสาขะหรือเดือน 6 ณ ใต้ต้นพระศรีมหาโพธิ์ ตำบลอุรุเวลาเสนานิคม
แคว้นมคธ
ประเทศอินเดีย
45 ปี ก่อนพุทธศักราช ปัจจุบันสถานที่นี้ เรียกว่า พุทธคยา
อยู่ห่างจากเมืองคยาประมาณ 11 กิโลเมตร
ประวัติความเป็นมาของพุทธศาสนาหลังจากการประกาศศาสนา
เริ่มจากการแพร่หลายไปทั่วอินเดีย หลังพุทธปรินิพพาน 100 ปี จึงแตกเป็นนิกายย่อย
โดยนิกายที่สำคัญคือ เถรวาทและมหายาน

นิกายมหายานได้แพร่หลายไปทั่วเอเชียกลาง เอเชียตะวันออกเฉียงใต้
และเอเชียตะวันออก เมื่อศาสนาพุทธในอินเดียเสื่อมลง
พุทธศาสนามหายานในเอเชียกลางและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ได้เสื่อมตามไปด้วย
ยังคงเหลือในจีน ทิเบต ญี่ปุ่น เวียดนาม
ส่วนนิกายเถรวาทได้เฟื่องฟูขึ้นอีกครั้งในศรีลังกา
และแพร่หลายไปในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
พุทธศาสนาได้แพร่หลายไปยังโลกตะวันตกตั้งแต่ครั้งโบราณ
แต่ชาวตะวันตกหันมาสนใจพุทธศาสนามากขึ้นในยุคจักรวรรดินิยมและหลังสงครามโลกครั้งที่
2

เนื้อหา

1 ชาติกำเนิดของพระพุทธเจ้า

2 พุทธศาสนาสมัยพุทธกาล

3 พุทธศาสนาหลังพุทธปรินิพาน

3.1 การสังคายนาครั้งที่
1

3.2 การสังคายนาครั้งที่
2 : การแตกนิกาย

3.2.1 หลักฐานฝ่ายบาลี

3.2.2 หลักฐานฝ่ายสันสกฤต

3.3 การสังคายนาครั้งที่
3

4 กำเนิดมหายาน

5 การแผ่ขยายของมหายาน

5.1 อินเดียและความเสื่อมของพุทธศาสนา

5.2 พุทธศาสนาในเอเชียกลาง

5.2.1 พุทธศาสนาในพาร์เทีย

5.2.2 พุทธศาสนาในที่ราบตาริม

5.3 พุทธศาสนาในจีน

5.4 พุทธศาสนาในเกาหลี

5.5 พุทธศาสนาในญี่ปุ่น

5.6 พุทธศาสนาในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

5.6.1 อาณาจักรศรีวิชัย

5.6.2 อาณาจักรขอม

6 กำเนิดวัชรยาน

7 การฟื้นฟูนิกายเถรวาท

8 พุทธศาสนาในโลกตะวันตก

8.1 ประเทศอังกฤษ

8.2 ประเทศเยอรมนี

8.3 สหรัฐอเมริกา

9 อ้างอิง

9.1 หนังสืออ่านเพิ่มเติม

[แก้]
ชาติกำเนิดของพระพุทธเจ้า

พระพุทธรูป
รูปเคารพแทนพระพุทธเจ้าของชาวพุทธ

ดูบทความหลักที่ พระโคตมพุทธเจ้า

พระโคตมพุทธเจ้า หรือ พระพุทธเจ้าองค์ปัจจุบัน มีพระนามเดิมว่า เจ้าชายสิทธัตถะ
ทรงเป็นพระโอรสของพระเจ้าสุทโธทนะ
และ พระนางสิริมหามายา
ประสูติในราชตระกูลศากยวงศ์ แห่งกรุงกบิลพัสดุ์
พระองค์ทรงออกผนวชเมื่อพระชนมายุ 29 พรรษา บำเพ็ญเพียรอยู่ 6 ปี
จึงตรัสรู้เมื่อพระชนมายุ 35 พรรษา และทรงประกาศพระศาสนาอยู่ 45 ปี จึงเสด็จปรินิพพานเมื่อพระชนมายุได้
80 พรรษา[1]
ซึ่งเป็นการเริ่มต้นของการนับปีพุทธศักราช

[แก้]
พุทธศาสนาสมัยพุทธกาล

หลังจากพระพุทธเจ้าตรัสรู้แล้ว ได้เสด็จไปโปรดพระปัญจวัคคีย์
ณ ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน
แขวงเมืองพาราณสี
พระองค์ตรัสธัมมจักกัปปวัตตนสูตร
เป็นปฐมเทศนาแก่พระปัญจวัคคีย์ เมื่อจบพระธรรมเทศนา ดวงตาเห็นธรรมอันปราศจากธุลีมลทิน
จึงเกิดขึ้นแก่พระโกณฑัญญะ
จนทำให้บรรลุเป็นพระโสดาบัน
พระโกณฑัญญะจึงกราบทูลขออุปสมบทในวันขึ้น
15 ค่ำ เดือน 8 ซึ่งนับเป็นพระสงฆ์องค์แรกในโลก[2]
และพระรัตนตรัยจึงเกิดขึ้นในโลกเช่นกันในวันนั้น
ต่อมา พระองค์ได้ทรงแสดงธรรมอื่น ๆ เพื่อโปรดพระปัญจวัคคีย์ที่เหลืออีก 4 องค์
จนบรรลุเป็นพระโสดาบันทั้งหมด หลังจากพระปัญจวัคคีย์บรรลุเป็นพระโสดาบันหมดแล้ว
พระองค์ทรงแสดงธรรมอนัตตลักขณสูตร
ซึ่งทำให้พระปัญจวัคคีย์บรรลุเป็นพระอรหันต์ทั้งสิ้น

ต่อจากนั้น พระองค์ได้เสด็จไปแสดงธรรมโปรดพระยสะและพวกอีก 54 ท่าน
จนบรรลุเป็นพระอรหันต์ทั้งหมด
ในครั้งนั้นจึงมีพระอรหันต์รวมทั้งพระองค์ด้วยทั้งสิ้น 61 พระองค์
พระพุทธเจ้าจึงพระดำริให้พระสาวกออกประกาศศาสนา
โดยมีพระปฐมวาจาในการส่งพระสาวกออกประกาศศาสนาว่า

ดูกรพระภิกษุทั้งหลาย เราหลุดพ้นจากบ่วงทั้งปวง ทั้งที่เป็นของทิพย์
และของมนุษย์
แม้พวกเธอได้หลุดพ้นจากบ่วงทั้งปวงทั้งของทิพย์และของมนุษย์เช่นกัน
พวกเธอจงเที่ยวไปเพื่อประโยชน์ และความสุขแก่มหาชน เพื่ออนุเคราะห์ชาวโลก
เพื่อประโยชน์เกื้อกูล และความสุขแก่ทวยเทพและมนุษย์
พวกเธออย่าไปทางเดียวกัน 2 รูป จงแสดงธรรมให้งามในเบื้องต้น
ในท่ามกลางและในที่สุด จงประกาศพรหมจรรย์
พร้อมทั้งอรรถและพยัญชนะให้ครบถ้วนบริบูรณ์ สัตว์ทั้งหลายผู้มีธุลี คือ กิเลส
ในจักษุเพียงเล็กน้อยมีอยู่ แต่เพราะโทษที่ยังไม่ได้สดับธรรม
จึงต้องเสื่อมจากคุณที่พึงจะได้รับ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย
ผู้รู้ทั่วถึงธรรมมีอยู่ แม้เราก็จักไปยังตำบลอุรุเวลาเสนานิคม
เพื่อแสดงธรรม[3]

จึงทำให้พระพุทธศาสนามีความเจริญรุ่งเรือง และแผ่ขยายไปในชมพูทวีปอย่างรวดเร็ว
ชาวชมพูทวีปพากันละทิ้งลัทธิเดิม
แล้วหันมานับถือเลื่อมใสศรัทธาในพระพุทธศาสนามากขึ้นโดยลำดับและเผยแผ่ต่อมาจนถึงปัจจุบัน

[แก้]
พุทธศาสนาหลังพุทธปรินิพาน

เมื่อพระพุทธองค์เสด็จปรินิพพานแล้ว
พระพุทธศาสนายังเจริญในอินเดียสืบมา
ความเจริญของพุทธศาสนาขึ้นกับว่าได้รับการส่งเสริมจากผู้มีอำนาจในสมัยนั้นหรือไม่
ถ้ามีก็มีความรุ่งเรืองมาก อย่างไรก็ตาม เมื่อเวลากาลล่วงไป
ความขัดแย้งอันเกิดจากการตีความพระธรรมคำสอนและพระวินัยไม่ตรงกันได้เกิดขึ้นในหมู่พระสงฆ์
จึงมีการแก้ไขโดยมีการจัดทำสังคายนาร้อยกรองพระธรรมวินัยที่ถูกต้องไว้เป็นหลักฐานสำหรับยึดถือเป็นแบบแผนต่อไป

[แก้]
การสังคายนาครั้งที่ 1

การสังคายนาครั้งที่ 1 กระทำขึ้น หลังจากพระพุทธเจ้าเสด็จปรินิพพานได้ 3 เดือน ณ
ถ้ำสัตบรรณคูหา กรุงราชคฤห์ โดยพระมหากัสสปะเป็นประธาน
พระเจ้าอชาตศัตรูเป็นองค์อุปถัมภ์
พระอานนท์เป็นผู้ให้คำตอบเกี่ยวกับพระธรรม
และพระอุบาลีเป็นผู้ให้คำตอบเกี่ยวกับพระวินัย
มีพระอรหันต์เข้าร่วมในการสังคายนา 500 รูป กระทำ 7 เดือนจึงแล้วเสร็จ [4]

การสังคายนาครั้งนี้เกิดขึ้นเพราะพระสุภัททะกล่าวจาบจ้วงพระธรรมวินัยหลังพุทธปรินิพพานเพียง
7 วัน ทำให้พระมหากัสสปะ ดำริจัดสังคายนาขึ้น ในการสังคายนาครั้งนี้
พระอานนท์ได้กล่าวถึงพุทธานุญาตให้สงฆ์ถอนสิกขาบทเล็กน้อยได้
แต่ที่ประชุมตกลงกันไม่ได้ว่าสิกขาบทเล็กน้อยคืออะไร
พระมหากัสสปะจึงให้คงไว้อย่างเดิม

เมื่อสังคายนาเสร็จแล้ว พระปุราณะพร้อมบริวาร 500 รูป จาริกมายังแคว้นราชคฤห์
ภิกษุที่เข้าร่วมสังคายนาได้แจ้งเรื่องสังคายนาให้พระปุราณะทราบ
พระปุราณะแสดงความเห็นคัดค้านเกี่ยวกับสิกขาบทบางข้อและยืนยันปฏิบัติตามเดิม
ซึ่งแสดงให้เห็นเค้าความแตกแยกในคณะสงฆ์[5]
แต่ไม่ถือว่าเป็นสังฆเภท
เนื่องจากพระปุราณะยึดถือตามพุทธานุญาตที่ทรงให้สงฆ์ถอนสิกขาบทเล็กน้อยได้

[แก้]
การสังคายนาครั้งที่ 2 : การแตกนิกาย

เมื่อพุทธปรินิพพานล่วงไป 100 ปี ภิกษุชาววัชชี เมืองเวสาลี ได้ตั้งวัตถุ 10
ประการ ซึ่งผิดไปจากพระวินัย ทำให้มีทั้งภิกษุที่เห็นด้วยและไม่เห็นด้วย
จนเกิดการแตกแยกในหมู่สงฆ์ พระยสกากัณฑบุตร ได้จาริกมาเมืองเวสาลี และทราบเรื่องนี้
ได้พยายามคัดค้าน แต่ภิกษุชาววัชชีไม่เชื่อฟัง
ภิกษุที่สนับสนุนพระยสกากัณฑบุตรจึงนำเรื่องไปปรึกษาพระเถระผู้ใหญ่ในขณะนั้นได้แก่
พระเรวตะ พระสัพกามีเถระ เป็นต้น จึงตกลงให้ทำการสังคายนาขึ้นอีกครั้ง

ภิกษุชาววัชชีไม่ยอมรับและไม่เข้าร่วมการสังคายนานี้
แต่ไปรวบรวมภิกษุฝ่ายตนประชุมทำสังคายนาต่างหาก เรียกว่า มหาสังคีติ
และเรียกพวกของตนว่า มหาสังฆิกะ[6]
ทำให้พุทธศาสนาในขณะนั้นแตกเป็น 2 นิกาย คือ
ฝ่ายที่นับถือมติของพระเถระครั้งปฐมสังคายนาเรียก เถรวาท
ฝ่ายที่ถือตามมติของอาจารย์ของตนเรียก อาจาริยวาท[7]
[8]

อีกราว 100 ปีต่อมา สงฆ์ทั้ง 2 ฝ่ายมีการแตกนิกายออกไปอีก
หลักฐานฝ่ายภาษาบาลีว่าแตกไป 18 นิกาย หลักฐานฝ่ายภาษาสันสกฤตว่า แตกไป 20 นิกาย
ได้แก่[9]

[แก้]
หลักฐานฝ่ายบาลี

เถรวาท แยกเป็น

นิกายมหิสาสกวาท
แยกเป็น

นิกายสัพพัตถิกวาท
แยกเป็น

นิกายกัสสปิกวาท

นิกายสังกันติกวาท

นิกายสุตตวาท

นิกายธรรมคุตตวาท

นิกายวัชชีปุตวาท
แยกเป็น

นิกายธัมมตตริกวาท

นิกายภัทรยานิกวาท

นิกายฉันนาคาริกวาท

นิกายสมิติยวาท

นิกายมหาสังฆิกะ
แยกเป็น

นิกายเอกัพโยหาริกวาท
แยกเป็น

นิกายพหุสสุติกวาท

นิกายปัญญัติกวาท

นิกายโคกุลิกวาท

นิกายเจติยวาท

[แก้]
หลักฐานฝ่ายสันสกฤต

เถรวาท แยกเป็น

นิกายเหมวันตวาท

นิกายสรวาสติวาท
แยกเป็น

นิกายมหิศาสกวาท
แยกเป็น

นิกายธรรมคุปตวาท

นิกายกาศยปิกวาท

นิกายเสาตรันติกวาท

นิกายวาตสีปุตริยวาท
แยกเป็น

นิกายศันนาคาริกวาท

นิกายสามมมีติยวาท

นิกายภัทรยานิยวาท

นิกายธรรโมตตริยวาท

นิกายมหาสังฆิกะ แยกเป็น

นิกายเอกวยหาริกวาท

นิกายโลโกตรวาท

นิกายโคกุลิกวาท

นิกายพหุศรติยวาท

นิกายปัญญัตวาท

นิกายไจติกวาท

นิกายอปรเสลิยวาท

นิกายอุตรเสลิยวาท

[แก้]
การสังคายนาครั้งที่ 3

การแพร่กระจายของพุทธศาสนาในสมัยพระเจ้าอโศกมหาราช

เกิดขึ้นในสมัยพระเจ้าอโศกมหาราช
เพื่อกำจัดพวกเดียรถีย์ปลอมบวชในพระพุทธศาสนา มีพระโมคคัลลีบุรติสสะเป็นประธาน
ใช้เวลา 9 เดือนจึงสำเร็จในการสังคายนาครั้งนี้ พระโมคคัลลีบุรติสสะ ได้แต่งกถาวัตถุขึ้น
เพื่ออธิบายธรรมให้แจ่มแจ้ง[10]

หลังจากการสังคายนาสิ้นสุดลง พระเจ้าอโศกฯได้ส่งสมณทูต 9 สายออกเผยแผ่พุทธศาสนา
คือ

คณะพระมัชฌันติกเถระ ไปแคว้นแคชเมียร์และแคว้นคันธาระ

คณะพระมหาเทวะ ไป มหิสกมณฑล ซึ่งคือ แคว้นไมซอร์และดินแดนลุ่มแม่น้ำโคธาวารี
ในอินเดียใต้ปัจจุบัน

คณะพระรักขิตะ ไปวนวาสีประเทศ ได้แก่ แคว้นบอมเบย์ในปัจจุบัน

คณะพระธรรมรักขิต ไป อปรันตกชนบท แถบทะเลอาหรับทางเหนือของบอมเบย์

คณะพระมหาธรรมรักขิต ไปแคว้นมหาราษฎร์

คณะพระมหารักขิต ไปโยนกประเทศ ได้แก่แคว้นกรีกในเอเชียกลาง
อิหร่าน
และเตอร์กิสถาน

คณะพระมัชฌิมเถระ ไปแถบเทือกเขาหิมาลัย
คือ เนปาลปัจจุบัน

คณะพระโสณะ และพระอุตตระ ไปสุวรรณภูมิ ได้แก่ ไทย พม่า
มอญ

คณะพระมหินทระ ไปลังกา

[แก้]
กำเนิดมหายาน

ดูบทความหลักที่ มหายาน

พระพุทธศาสนามหายานเริ่มก่อตัวขึ้นเมื่อราวพุทธศตวรรษที่ 6-7
โดยเป็นคณะสงฆ์ที่มีความเห็นต่างจากนิกายเดิมที่มีอยู่ 18 - 20 นิกายในขณะนั้น
แนวคิดของมหายานพัฒนามาจากแนวคิดของนิกายมหาสังฆิกะและนิกายที่แยกไปจากนิกายนี้
จุดต่างจากนิกายดั้งเดิมคือคณะสงฆ์กลุ่มนี้ให้ความสำคัญกับการเป็นพระโพธิสัตว์และเน้นบทบาทของคฤหัสถ์มากกว่าเดิม[11]
จึงแยกออกมาตั้งนิกายใหม่ เหตุที่มีการพัฒนาลัทธิมหายานขึ้นนั้นเนื่องจาก

แรงผลักดันจากการปรับปรุงศาสนาพราหมณ์
มีการแต่งมหากาพย์รามายณะและมหาภารตะเพื่อดึงดูดใจผู้อ่านให้ภักดีต่อพระผู้เป็นเจ้า
กำหนดให้มีพระเจ้าสูงสุด 3 องค์ คือพระพรหม
พระนารายณ์
พระอิศวร
ประกอบกับได้รับการสนับสนุนจากกษัตริย์ ศาสนาพราหมณ์จึงฟื้นตัวอย่างรวดเร็ว
ฝ่ายพุทธศาสนาจึงจำเป็นต้องปรับตัว

แรงบันดาลใจจากบุคลิกภาพของพระพุทธองค์
ฝ่ายมหายานเห็นว่าพระพุทธองค์เป็นบุคคลที่ยิ่งใหญ่ ไม่ควรสิ้นสุดหลังจากปรินิพพาน
ทำให้เหมือนกับว่าชาวพุทธขาดที่พึ่ง จึงเน้นคุณความดีของพระองค์ ในฐานะที่เป็นพระโพธิสัตว์
เน้นให้ชาวพุทธปรารถนาพุทธภูมิ บำเพ็ญตนเป็นพระโพธิสัตว์ช่วยเหลือผู้อื่น
ภายหลังจึงเกิดแนวคิดตรีกายของพระพุทธเจ้า

เกิดจากบทบาทของพุทธบริษัทที่เป็นคฤหัสถ์
เพราะลัทธิมหายานเน้นที่การบำเพ็ญบารมีของพระโพธิสัตว์
ซึ่งพระโพธิสัตว์เป็นคฤหัสถ์ได้
จึงเป็นการเปิดโอกาสให้คฤหัสถ์เข้ามามีบทบาทมากขึ้น

คณาจารย์ที่สำคัญของนิกายมหายานคือ พระอัศวโฆษ
พระนาคารชุน
พระอสังคะ
พระวสุพันธุ
เป็นต้น หลังจากการก่อตัว
พุทธศาสนามหายานซึ่งมีจุดเด่นคือสามารถปรับตัวให้เข้ากับความเชื่อดั้งเดิมที่แตกต่างไปในแต่ละท้องถิ่นได้ง่ายกว่าพุทธศาสนาเถรวาทซึ่งเป็นแบบดั้งเดิมได้แพร่กระจายออกจากอินเดียไปในทวีปเอเชียหลายประเทศ[12]

[แก้]
การแผ่ขยายของมหายาน

การแพร่กระจายของมหายานระหว่างพุทธศตวรรษที่ 6
-15

[แก้]
อินเดียและความเสื่อมของพุทธศาสนา

พุทธศาสนามหายานในอินเดียได้รับการสนับสนุนโดยราชวงศ์กุษาณ
เมื่อสิ้นสุดราชวงศ์กุษาณ พุทธศาสนาได้รับการอุปถัมภ์โดยราชวงศ์คุปตะ
มีการสร้างศูนย์กลางการศึกษาพุทธศาสนา คือ มหาวิทยาลัยนาลันทาและมหาวิทยาลัยวิกรมศิลา
ในอินเดียตะวันออกเฉียงเหนือ มีอาจารย์ที่มีชื่อเสียง เช่น พระนาคารชุน
พุทธศาสนาในสมัยนี้ได้แพร่หลายไปยังจีนและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
จนกระทั่ง การสิ้นสุดอำนาจของราชวงศ์คุปตะจากการรุกรานของชาวฮั่นในพุทธศตวรรษที่
11[13]

บันทึกของหลวงจีนอี้จิงที่มาถึงอินเดียในพุทธศตวรรษที่
12 กล่าวว่า พุทธศาสนารุ่งเรืองในอันธระ ธันยกตกะ และ ฑราวิฑ ปัจจุบัน คือรัฐอันธรประเทศและทมิฬนาดู[14]
ยังมีชาวพุทธในเนปาล และสสันภะ ในอาณาจักรคังทา (รัฐเบงกอลตะวันตกในปัจจุบัน)
และ หรรษวรรธนะ เมื่อสิ้นสุดยุคอาณาจักรหรรษวรรธนะ เกิดอาณาจักรเล็กๆขึ้นมากมาย
โดยมีแคว้นราชปุตให้การอุปถัมภ์พุทธศาสนา

จนกระทั่ง ยุคจักรวรรดิปาละในเบงกอล พุทธศาสนามหายานรุ่งเรืองอีกครั้ง
และได้แพร่หลายไปยังสิกขิมและภูฏาน
ระหว่างพุทธศตวรรษที่ 13-17
เมื่อจักรวรรดิปาละปกรองด้วยกษัตริย์ราชวงศ์เสนะที่นับถือศาสนาฮินดู
ศาสนาพุทธจึงเสื่อมลง

ศาสนาพุทธในอินเดียเริ่มเสื่อมลงอย่างช้า ๆ ตั้งแต่พุทธศตวรรษที่
15 เป็นต้นมา
ความเสื่อมในอินเดียตะวันออกเริ่มตั้งแต่จักรวรรดิปาละหันไปส่งเสริมศาสนาฮินดูไวษณพนิกาย
ส่วนในอินเดียเหนือเริ่มเสื่อมตั้งแต่ พ.ศ. 1736
เมื่อชาวเติร์กที่นับถือศาสนาอิสลาม
นำโดยมูฮัมหมัด คิลญี บุกอินเดียและเผามหาวิทยาลัยนาลันทา ตั้งแต่ พ.ศ. 1742
เป็นต้นไป ศาสนาอิสลามแพร่เข้าสู่พิหาร ทำให้ชาวพุทธโยกย้ายไปทางเหนือเข้าสู่เทือกเขาหิมาลัยหรือลงใต้ไปที่ศรีลังกา
นอกจากนั้น ความเสื่อมของศาสนาพุทธยังเป็นผลมาจากการฟื้นตัวของศาสนาฮินดู
ภายใต้การนำของขบวนการต่าง ๆ เช่น อัธไวตะ ภักติ และการเผยแผ่ศาสนาของนักบวชลัทธิซูฟี[15]

[แก้]
พุทธศาสนาในเอเชียกลาง

ดูบทความหลักที่ พุทธศาสนาในซินเจียงอุยกูร์
และเอเชียกลาง

ดินแดนเอเชียกลางได้รับอิทธิพลพุทธศาสนาตั้งแต่สมัยพุทธกาล
มีกล่าวในเอกสารของฝ่ายเถรวาทว่าพ่อค้าสองคนจากแบกเทรีย คือ ตปุสสะและภัลลิกะ
ได้พบพระพุทธเจ้าและปฏิญาณตนเป็นอุบาสก
เมื่อกลับไปบ้านเมืองของตนได้สร้างวัดในพุทธศาสนาขึ้น[16]

เอเชียกลางเป็นดินแดนสำคัญในการติดต่อระหว่างจีน อินเดีย และเปอร์เซีย
การุกรานของชาวฮั่นโบราณใน พ.ศ. 343
ไปทางตะวันตกเข้าสู่ดินแดนที่ได้รับอารยธรรมจากกรีกโดยเฉพาะอาณาจักรแบกเทรียทำให้เกิดการแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมขึ้น[17]
การขยายตัวของพุทธศาสนาขึ้นสู่ทางเหนือทำให้เกิดอาณาจักรพุทธในเอเชียกลาง เมืองบนเส้นทางสายไหมหลายเมืองเป็นเมืองพุทธที่ต้อนรับนักเดินทางทั้งจากตะวันตกและตะวันออก

พุทธศาสนาเถรวาทแพร่หลายเข้าสู่ดินแดนของชาวเติร์กก่อนที่จะผสมผสานกับนิกายมหายานที่แพร่หลายเข้ามาภายหลัง
ดินแดนดังกล่าว คือ บริเวณที่เป็นประเทศปากีสถาน
รัฐแคชเมียร์
อัฟกานิสถาน
อิหร่านตะวันออกและแนวชายฝั่ง
อุซเบกิสถาน
เติร์กเมนิสถาน
และทาจิกิสถาน
อาณาจักรโบราณในสมัยนั้น คือ แคว้นคันธาระ แบกเทรีย พาร์เทีย และซอกเดีย
ศาสนาพุทธในบริเวณนี้ได้แพร่ต่อไปยังจีน
อิทธิพลของความเชื่อท้องถิ่นทำให้ศาสนาพุทธในบริเวณนี้แตกเป็นหลายนิกาย
นิกายที่โดดเด่น คือ นิกายธรรมคุปตวาทและนิกายสรวาสติวาทิน[18]

ศาสนาพุทธในเอเชียกลางเสื่อมลงเมื่อศาสนาอิสลามแพร่หลายเข้ามาในบริเวณนี้
มีการทำลายสถูปจำนวนมากในสงครามในพุทธศตวรรษที่
12 ศาสนาพุทธมีท่าทีว่าจะฟื้นตัวขึ้นอีกเมื่อเจงกีสข่านรุกรานเข้ามาในบริเวณนี้
มีการจัดตั้งดินแดนของอิลข่านและชะกะไตข่าน เมื่อพุทธศตวรรษที่
18 แต่อีก 100 ปีต่อมา ชาวมองโกลส่วนใหญ่หันไปนับถือศาสนาอิสลาม
ทำให้ศาสนาอิสลามแพร่หลายไปทั่วเอเชียกลาง

[แก้]
พุทธศาสนาในพาร์เทีย

ศาสนาพุทธแพร่ไปทางตะวันตกถึงพาร์เทียอย่างน้อยถึงบริเวณเมิร์บในมาร์เกียนาโบราณ
ซึ่งปัจจุบันอยู่ในเติร์กเมนิสถาน
ชาวพาร์เทียจำนวนมากมีบทบาทในการแพร่กระจายของพุทธศาสนาโดยนักแปลคัมภีร์ชาวพาร์เทียจำนวนมากแปลคัมภีร์พุทธศาสนาเป็นภาษาจีน

[แก้]
พุทธศาสนาในที่ราบตาริม

บริเวณตะวันออกของเอเชียกลาง (เตอร์เกสถานของจีน ที่ราบตาริม และเขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์)
พบศิลปะทางพุทธศาสนาจำนวนมาก ซึ่งแสดงอิทธิพลของอินเดียและกรีก ศิลปะเป็นแบบคันธาระ
และจารึกเขียนด้วยอักษรขโรษฐี[19]

ดินแดนเอเชียกลาง เป็นตัวเชื่อมสำคัญในการเผยแผ่ศาสนาพุทธไปทางตะวันออก
ผู้แปลคัมภีร์เป็นภาษาจีนรุ่นแรกๆ เป็นชาวพาร์เทีย ชาวกุษาณ หรือชาวซอกเดีย
การติดต่อแลกเปลี่ยนพุทธศาสนาระหว่างเอเชียกลางกับเอเชียตะวันออกพบมากในพุทธศตวรรษที่
15 ทำให้ศาสนาพุทธเข้าไปตั้งมั่นในจีนจนปัจจุบัน

[แก้]
พุทธศาสนาในจีน

ดูบทความหลักที่ พุทธศาสนาในประเทศจีน

คาดว่าพุทธศาสนาเข้าสู่จีนเมื่อพุทธศตวรรษที่ 6 โดยผ่านเอเชียกลาง
(แม้จะมีเรื่องเล่าว่ามีพระภิกษุเข้าไปถึงประเทศจีนตั้งแต่สมัยพระเจ้าอโศกมหาราช)
จนในพุทธศตวรรษที่ 13 จีนจึงกลายเป็นศูนย์กลางที่สำคัญของพุทธศาสนา

ใน พ.ศ.
610 มีการก่อตั้งศูนย์กลางการเผยแผ่พุทธศาสนาในจีนโดยพระภิกษุสององค์
คือพระกาศยปะมาตังคะ และ และพระธรรมรักษ์[20]
ใน พ.ศ. 611
พระเจ้าหมิงตี้แห่งราชวงศ์ตงฮั่นได้สร้างวัดม้าขาวซึ่งยังคงอยู่จนถึงปัจจุบัน
อยู่ใกล้กับเมืองหลวง คือ เมืองลั่วหยาง
คัมภีร์ทางพุทธศาสนามหายานแปลเป็นภาษาจีนครั้งแรกโดยพระภิกษุจากกุษาณ โลก๊กเสมา
ในเมืองลั่วหยาง ระหว่าง พ.ศ. 721- 732[21]ศิลปะทางพุทธศาสนายุคแรก
ๆ ได้รับอิทธิพลจากศิลปะแบบคันธาระ

พุทธศาสนาในจีนรุ่งเรืองมากในยุคราชวงศ์ถัง[22]
ราชวงศ์นี้ได้เปิดกว้างต่อการรับอิทธิพลจากต่างชาติ
และมีการแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมกับอินเดีย
มีพระภิกษุจีนเดินทางไปอินเดียมากในช่วงพุทธศตวรรษที่ 9-16
เมืองหลวงในสมัยราชวงศ์ถัง คือ ฉางอาน
กลายเป็นศูนย์กลางสำคัญของพุทธศาสนาและเป็นแหล่งเผยแผ่ศาสนาต่อไปยังเกาหลีและญี่ปุ่น

อย่างไรก็ตาม อิทธิพลจากต่างชาติกลายเป็นผลลบในตอนปลายของราชวงศ์ถัง ใน พ.ศ. 1388 จักรพรรดิหวู่ซุง
ประกาศให้ศาสนาจากต่างชาติ ได้แก่ ศาสนาคริสต์
ศาสนาโซโรอัสเตอร์
และศาสนาพุทธ เป็นศาสนาที่ผิดกฎหมาย หันไปสับสนุนลัทธิเต๋าแทน
ในสมัยของพระองค์มีการทำลายวัด คัมภีร์และบังคับให้พระภิกษุสึก
ความรุ่งโรจน์ของพุทธศาสนาจึงสิ้นสุดลง พุทธศาสนานิกายสุขาวดีและนิกายฌานยังคงรุ่งเรืองต่อมา
และกลายเป็นนิกายเซนในญี่ปุ่น
นิกายฌานในจีนมีอิทธิพลในสมัยราชวงศ์ซ้อง

[แก้]
พุทธศาสนาในเกาหลี

พุทธศาสนาเข้าสู่เกาหลีเมื่อราว
พ.ศ. 915
เมื่อราชทูตจากจีนนำคัมภีร์และภาพวาดไปยังอาณาจักรโคกูรยอ[23]
ศาสนาพุทธรุ่งเรืองในเกาหลีโดยเฉพาะนิกายเซนในพุทธศตวรรษที่
12 จนกระทั่ง ถึงยุคของการฟื้นฟูลัทธิขงจื๊อในสมัยราชวงศ์โชซอนตั้งแต่
พ.ศ. 1935
ศาสนาพุทธจึงเสื่อมลง

[แก้]
พุทธศาสนาในญี่ปุ่น

ดูบทความหลักที่ พุทธศาสนาในประเทศญี่ปุ่น

ดูบทความหลักที่ เซน

ญี่ปุ่นได้รับพุทธศาสนาเมื่อราวพุทธศตวรรษที่ 11
โดยพระภิกษุชาวเกาหลีนำคัมภีร์และศิลปะทางพุทธศาสนาเข้าสู่ญี่ปุ่น
เมื่อสิ้นสุดยุคของเส้นทางสายไหม พร้อมๆกับการเสื่อมของพุทธศาสนาในอินเดีย
เอเชียกลางและจีน ญี่ปุ่นยังคงรักษาความรุ่งเรืองทางพุทธศาสนาไว้ได้ ตั้งแต่ พ.ศ.
1253 เป็นต้นมา มีการสร้างวัดและรูปเคารพจำนวนมากในเมืองหลวงคือเมืองนารา
พุทธศิลป์แบบญี่ปุ่นรุ่งเรืองในช่วงพุทธศตวรรษที่ 13 – 18 ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 17 –
18 พุทธศาสนานิกายเซนรุ่งเรือง รวมทั้งศิลปะที่สืบเนื่องจากนิกายเซนด้วย
พุทธศาสนายังคงรุ่งเรืองในญี่ปุ่นจนถึงปัจจุบัน

[แก้]
พุทธศาสนาในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ระหว่างพุทธศตวรรษที่
6 การค้าทางบกผ่านเส้นทางสายไหมถูกจำกัดเนื่องจากการขยายตัวในตะวันออกกลางของจักรวรรดิเปอร์เซีย
และการเป็นศัตรูกับโรม
ชาวโรมันที่ต้องการสินค้าจากตะวันออกไกลจึงทำการค้าทางทะเล ติดต่อระหว่างทะเลเมดิเตอร์เรเนียนกับจีน
ผ่านอินเดีย ในช่วงเวลานี้เองอินเดียมีอิทธิพลเหนือเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มาก
ตั้งแต่ภาคใต้ของพม่า
ภาคกลางและภาคใต้ของไทย กัมพูชาตอนล่างและภาคใต้ของเวียดนาม
การค้าชายฝั่งเจริญขึ้นมาก

ผลจาการเผยแผ่อารยธรรมอินเดียเข้าสู่บริเวณนี้ ภาษาบาลีและภาษาสันสกฤตแพร่เข้ามาพร้อมกับศาสนาพุทธทั้งฝ่ายเถรวาทและมหายาน
ศาสนาพราหมณ์ได้เผยแผ่เข้ามาในบริเวณนี้เช่นกัน
พร้อมกับวรรณคดีสำคัญ คือ รามายณะและมหาภารตะ

ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 10 – 18
เอเชียตะวันออกเฉียงใต้มีจักรวรรดิที่รุ่งเรืองทางด้านพุทธศาสนาและศิลปะอยู่สองแห่ง
ความเชื่อสำคัญในยุคนี้เป็นแบบมหายาน จักรวรรดิที่มีอิทธิพลทางใต้บริเวณหมู่เกาะ
คือ อาณาจักรศรีวิชัย
ส่วนทางเหนือ คือ อาณาจักรขอมหรือเขมรโบราณ ที่มีการสร้างรูปพระโพธิสัตว์มาก

[แก้]
อาณาจักรศรีวิชัย

นักวิชาการส่วนใหญ่เชื่อว่าอาณาจักรศรีวิชัยมีศูนย์กลางอยู่มี่ปาเล็มบัง บนเกาะสุมาตรา
ประเทศอินโดนีเซีย[24]
นับถือพุทธมหายานหรือวัชรยานภายใต้การอุปถัมภ์ของกษัตริย์ราชวงศ์ไศเลนทร์
หลวงจีนอี้จิงบันทึกไว้ว่าที่ปาเล็มบังมีภิกษุมากกว่า 10,000 รูป
ท่านอตีศะเคยมาศึกษาที่นี่ ก่อนเข้าไปเผยแผ่พุทธศาสนาในทิเบต

ศิลปะทางพุทธศาสนาของศรีวิชัยแพร่หลายไปทั่วเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เรียกว่า
ศิลปะศรีวิชัย ส่งก่อสร้างที่ยิ่งใหญ่ คือ บุโรพุทโธ
(สร้างเมื่อราว พ.ศ. 1323)
ในเกาะชวา
อาณาจักรศรีวิชัยเสื่อมลงเนื่องจากความขัดแย้งกับราชวงศ์โจฬะในอินเดีย
ก่อนจะรับอิทธิพลอารยธรรมอิสลามในพุทธศตวรรษที่
18

[แก้]
อาณาจักรขอม

ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 14 - 18 พุทธศาสนามหายานและศาสนาฮินดูรุ่งเรืองในอาณาจักรขอม
มีการสร้างศาสนสถานมากมายทั้งในไทยและกัมพูชา รวมทั้งนครวัด
มหายานรุ่งเรืองที่สุดในสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่
7 ผู้สร้างนครธม
มหายานเสื่อมลงในพุทธศตวรรษที่
16 ไล่เลี่ยกับความเสื่อมของมหายานในอินเดีย จากนั้น
พุทธศาสนาเถรวาทลัทธิลังกาวงศ์เข้ามามีอิทธิพลแทนที่

[แก้]
กำเนิดวัชรยาน

ดูบทความหลักที่ วัชรยาน

ดูบทความหลักที่ พุทธศาสนาในทิเบต

พุทธศาสนานิกายวัชรยาน หรือ พุทธศาสนาลัทธิตันตระ
กำเนิดขึ้นครั้งแรกทางตะวันออกของอินเดีย
เมื่อราว พ.ศ. 700 - 1200[25]
บางครั้งจัดเป็นส่วนหนึ่งของมหายานแต่บางครั้งก็แยกตัวเองออกมาต่างหาก
หลักปรัชญาของวัชรยานเป็นแบบเดียวกับมหายาน แต่มีวิธีการหรือ "อุปาย" ต่างไป
โดยมีการใช้ญาณทัศน์และโยคะอื่น
ๆ เข้ามา การฝึกเหล่านี้ได้อิทธิพลจากลัทธิตันตระของศาสนาฮินดู
วัชรยานในทิเบต
ก่อตั้งโดยท่านปัทมสัมภวะ

วัชรยานยุคแรก ผู้ฝึก เรียกว่า มหาสิทธา มักอยู่ตามป่า
จนกระทั่งราว พ.ศ. 1400
วัชรยานจึงแพร่เข้าสู่มหาวิทยาลัยทางพุทธศาสนาในยุคนั้น
คือ มหาวิทยาลัยนาลันทาและมหาวิทยาลัยวิกรมศิลา[26]
วัชรยานเสื่อมจากอินเดียเมื่อราว พ.ศ. 1700
ซึ่งเป็นผลสืบเนื่องมาจากการรุกรานอินเดียของชาวมุสลิม
ทำให้ขาดผู้อุปถัมภ์พุทธศาสนา วัชยานได้แพร่หลายไปสู่ทิเบตและกลายเป็นพุทธศาสนานิกายหลักที่นั่น
บางส่วนได้แพร่หลายต่อไปยังจีนและญี่ปุ่นเกิดเป็นนิกายเชนเหยน
หรือมี่จุงในจีน และนิกายชินกอนในญี่ปุ่น

[แก้]
การฟื้นฟูนิกายเถรวาท

การแพร่กระจายของพุทธศาสนาเถรวาทลัทธิลังกาวงศ์เข้าสู่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ดูบทความหลักที่ เถรวาท

ดูบทความหลักที่ พุทธศาสนาในประเทศไทย

ศาสนาพุทธในอินเดียเริ่มเสื่อมลงตั้งแต่ราว พ.ศ. 1600 - 1700
เนื่องมาจากการทำสงครามกับชาวมุสลิมที่เข้ามารุกรานอินเดีย
ซึ่งทำให้การนับถือพุทธศาสนามหายานในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เสื่อมลงด้วย
ในช่วงเวลานั้น การค้าขายทางทะเลระหว่างตะวันออกกลางไปยังจีนผ่านทางศรีลังกาเริ่มเฟื่องฟูขึ้น
และเป็นช่วงเวลาเดียวกับที่มีการฟื้นฟูนิกายเถรวาทที่ใช้ภาษาบาลีที่ศรีลังกาอีกครั้ง
นิกายนี้จึงแพร่หลายไปสู่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้

พระเจ้าอโนรธามังช่อ
กษัตริย์ผู้ก่อตั้งจักรวรรดิพม่าครั้งแรกเป็นผู้รับพุทธศาสนาเถรวาทลัทธิลังกาวงศ์นี้เข้าสู่พม่า
มีการสร้างเจดีย์ในเมืองหลวงมากมาย[27]
แม้ในกาลต่อมา อำนาจของพม่าเสื่อมถอยลงเพราะถูกมองโกลรุกราน และไทยมีอำนาจขึ้นแทน
พุทธศาสนานิกายเถรวาทก็ยังคงเป็นนิกายหลักในพม่า

พุทธศาสนานิกายเถรวาทจากลังกาแพร่หลายเข้าสู่ประเทศไทยที่นครศรีธรรมราชและสุโขทัยเมื่อราว
พ.ศ.
1800[28]
และยังคงนับถือสืบเนื่องมาจนปัจจุบัน พุทธศาสนานิกายเถรวาทได้แพร่หลายจากไทยไปยังลาวและกัมพูชา
ที่เคยอยู่ภายใต้การปกครองของไทยมาก่อน
ส่วนดินแดนในเขตหมู่เกาะของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่เคยนับถือนิกายมหายานเปลี่ยนไปนับถือศาสนาอิสลามเกือบทั้งหมด

[แก้]
พุทธศาสนาในโลกตะวันตก

นักบุญโยซาฟัตในเอกสารกรีก
ซึ่งได้รับแรงบันดาลใจจากพุทธประวัติที่แปลเป็นภาษากรีก

มีหลักฐานว่าพุทธศาสนาแพร่หลายไปถึงตะวันตกมานาน ชาดก
ซึ่งเป็นคัมภีร์หนึ่งในพระไตรปิฎกของพุทธศาสนา มีผู้แปลเป็นภาษาซีเรียค
และภาษาอาหรับ
เช่น Kalilag and Dammag พุทธประวัติแปลเป็นภาษากรีกโดย
จอห์นแห่งดามัสกัส ได้เป็นที่แพร่หลายในหมู่ชาวคริสต์ในนามของบาร์ลาอัมและโยซาฟัต
เรื่องนี้เป็นที่นิยมของชาวคริสต์ จนกระทั่ง เมื่อประมาณ พ.ศ. 1800
ชาวคริสต์ยกย่องโยซาฟัตให้เป็นนักบุญแห่งนิกายคาทอลิก

ความสนใจในพุทธศาสนาเริ่มขึ้นอีกครั้งในยุคอาณานิคม
เมื่อมหาอำนาจตะวันตกได้มีโอกาสศึกษาศาสนาในรายละเอียดมากขึ้น
ปรัชญาในยุโรปสมัยนั้นได้รับอิทธิพลจากศาสนาในตะวันออกมาก การเปิดประเทศของญี่ปุ่นเมื่อ
พ.ศ. 2396
ทำให้มีการยอมรับศิลปวัฒนธรรมญี่ปุ่น รวมทั้งวัฒนธรรมเกี่ยวกับศาสนาพุทธด้วย
งานแปลคัมภีร์ทางพุทธศาสนาเป็นภาษาตะวันตกเริ่มขึ้นโดย Max Muller ผู้จัดพิมพ์
Scared Books of the East "คัมภีร์ศักดิ์สิทธิ์แห่งตะวันออก" มีการจัดตั้งสมาคมบาลีปกรณ์เพื่อจัดพิมพ์พระไตรปิฎกและคัมภีร์ทางพุทธศาสนาอื่นๆ
แต่ความสนใจยังจำกัดในหมู่ปัญญาชน [29]

ศาสนาพุทธเริ่มเป็นที่สนใจของชาวยุโรปอย่างกว้างขวาง ในพุทธศตวรรษที่
25 หลังจากสงครามโลกครั้งที่
2เป็นต้นมา
ความเชื่อทางศาสนาของชาวตะวันตกเปลี่ยนไปเน้นที่ความเชื่อของปัจเจกบุคคลมากขึ้น
ทำให้ศาสนาพุทธเป็นที่ดึงดูดใจ
จากการที่มีข้อพิสูจน์ให้พิสูจน์ได้ด้วยการปฏิบัติด้วยตนเอง
มีการตั้งองค์กรทางพุทธศาสนาระดับโลกโดยชาวพุทธจากเอเชีย ยุโรป และอเมริกาเหนือรวม
27 ประเทศที่ศรีลังกาเมื่อ พ.ศ. 2493 ในชื่อองค์กรพุทธศาสนิกสัมพันธ์แห่งโลก[30]

[แก้]
ประเทศอังกฤษ

ดูบทความหลักที่ การเผยแผ่พระพุทธศาสนาในอังกฤษ

พุทธศาสนาเข้าสู่อังกฤษครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2448 โดย
J.R. Jackson เป็นผู้ก่อตั้งพุทธสมาคมในอังกฤษ และ Charls Henry Allen Bernett
ผู้ซึ่งต่อมาบวชเป็นพระภิกษุในพม่า มีฉายาว่า "อานันทเมตเตยยะ"
เป็นพระภิกษุชาวอังกฤษคนแรก [31]
คณะสงฆ์ไทยส่งคณะทูตไปเผยแผ่ครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2507
และได้สร้างวัดไทยชื่อวัดพุทธประทีปในลอนดอน

[แก้]
ประเทศเยอรมนี

มีการตั้งสมาคมเผยแผ่พระพุทธศาสนาครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2446
ต่อมามีชาวเยอรมันไปบวชเป็นพระภิกษุที่ศรีลังกา
การเผยแผ่พุทธศาสนาในเยอรมันชะงักไปในช่วงสงครามโลกครั้งที่
1 และถูกห้ามในสมัยของฮิตเลอร์
หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 จึงมีการฟื้นฟูพุทธศาสนาโดยพระภิกษุจากพม่า
และมีการติดต่อกับพุทธสมาคมในศรีลังกา มีวัดไทยในเบอร์ลินเช่นกัน
[32]

[แก้]
สหรัฐอเมริกา

ดูบทความหลักที่ การเผยแผ่พระพุทธศาสนาในสหรัฐอเมริกา

พุทธศาสนาเข้าสู่สหรัฐอเมริกาตั้งแต่ พ.ศ. 2448
โดยเป็นพุทธศาสนาจากจีนและญี่ปุ่น ในยุคต่อมาจึงเป็นพุทธศาสนาแบบทิเบต ใน พ.ศ. 2504
มหาวิทยาลัยวิสคอนซินเปิดสอนปริญญาเอกสาขาพุทธศาสตร์เป็นแห่งแรกในสหรัฐ
คณะสงฆ์ไทยสร้างวัดไทยแห่งแรกในสหรัฐเมื่อ พ.ศ. 2515 [33]

[แก้]
อ้างอิง

^
ศาสดาและประวัติ เว็บไซต์กรมการศาสนา

^
พระอัญญาโกณฑัญญะ เอตทัคคะในทางรัตตัญญู

^
พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับหลวง (เล่ม 4) 2525 ; 32/32

^
อภิชัย, 2539 น. 10-11

^
อภิชัย, 2539 น. 12-21

^
อภิชัย, 2539 น. 12-21

^
อภิชัย, 2539 น. 12-21

^
หลังจากสังคายนาครั้งที่ 2
อาจาริยวาทยังมีลักษณะใกล้เคียงกับเถรวาทมากกว่ามหายานในปัจจุบัน
ต่างกันที่ความเห็นเกี่ยวกับพระอรหันต์และพระพุทธเจ้า และวินัยเป็นหลัก
ยังไม่เน้นที่การเป็นพระโพธิสัตว์
ส่วนมหายานแบบปัจจุบันเริ่มขึ้นหลังจากนั้นในยุคที่มีการปรับตัวเพื่อสู้กับศาสนาฮินดู
โดยจุดที่ต่างจากยุคแรกคือเน้นความสำคัญที่การเป็นพระโพธิสัตว์มากขึ้นส่วนวินัยพัฒนามาจากอาจาริยวาทแบบเดิมและเพิ่มวินัยของพระโพธิสัตว์เข้ามา
ดูรายละเอียดเพิ่มเติมที่ อภิชัย, 2539 และ ประยงค์, 2548

^
อภิชัย, 2539 น. 41-79

^
อภิชัย, 2539 น. 30-35

^
อภิชัย, 2539 น. 83-93

^
อภิชัย, 2539 น. 83-93

^
ประยงค์, 2548

^
Xuanzang’s Time and his Footsteps

^
เสถียร, 2513

^
Richard Foltz 1999

^
Richard Foltz, 1999

^
สุชาติ, 2545 น. 51-59

^
สุชาติ, 2545 น. 51

^
พจนานุกรมศัพท์ศาสนาสากล อังกฤษ-ไทย, น.580-581

^
พจนานุกรมศัพท์ศาสนาสากล อังกฤษ-ไทย, น.580-581

^
ประยงค์, 2548 น.108-109

^
สุชาติ, 2545 น.59

^
นงคราญ, 2544 น. 170-178 (ดูการวิเคราะห์ที่ตั้งของศรีวิชัยได้ในหนังสือเล่มนี้)

^
ประยงค์, 2548 น.77

^
ประยงค์, 2548 น. 77-78 และอภิชัย, 2539

^
สุชาติ, 2545 น.101

^
สุชาติ, 2545 น.106-107

^
สุชาติ, 2545 น.171

^
พจนานุกรมศัพท์ศาสนาสากล, 2548 น.581-582

^
สุชาติ, 2545 น.173

^
สุชาติ, 2545 น.170-175

^
สุชาติ, 2545 น. 175

นงคราญ ศรีชาย. ตามรอยศรีวิชัย.กทม. มติชน.2544

ประยงค์ แสนบุราณ. พระพุทธศาสนามหายาน. กทม.โอเดียนสโตร์. 2548

พจนานุกรมศัพท์ศาสนาสากลอังกฤษ-ไทย ฉบับราชบัญฑิตยสถาน. พิมพ์ครั้งที่ 2.
กทม. ราชบัณฑิตยสถาน. 2548

สุชาติ หงษา. ประวัติศาสตร์พุทธศาสนาจากอดีตถึงปัจจุบัน. กทม.
สถาบันบันลือธรรม. 2545

เสถียร โพธินันทะ. ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา. พิมพ์ครั้งที่ 2. กทม.
บรรณาคาร. 2513

อภิชัย โพธิ์ประสิทธิ์ศาสต์. พระพุทธศาสนามหายาน. พิมพ์ครั้งที่ 4. กทม.
มหามกุฏราชวิทยาลัย. 2539

"Japanese Buddhism" by Sir Charles Eliot, ISBN
0-7103-0967-8

"Religions of the Silk Road" by Richard Foltz (St. Martin’s Griffin, New
York, 1999) ISBN
0-312-23338-8

[แก้]
หนังสืออ่านเพิ่มเติม

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). พระพุทธศาสนาในอาเซีย.
พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : ธรรมสภา, 2548. ISBN
978-975-005-933-9

"Dictionary of Buddhism" by Damien Keown (Oxford University Press, 2003)
ISBN
0-19-860560-9

"Living Zen" by Robert Linssen (Grove Press, New York, 1958) ISBN
0-8021-3136-0

"The Shape of Ancient Thought. Comparative studies in Greek and Indian
Philosophies" by Thomas McEvilley (Allworth Press, New York, 2002) ISBN
1-58115-203-5

"Hinduism and Buddhism: An Historical Sketch" by Sir Charles Eliot, ISBN
81-215-1093-7

"The Crossroads of Asia. Transformation in Image and symbol", 1992, ISBN
0-9518399-1-8

"Revival of Buddhism in India and Role of Dr. Baba Saheb B.R. Ambedkar" by
Bhagwan Das (Dalit Today Prakashan, 18/455, Indira Nagar, Lucknow, U.P.,
India, 1998)

ดึงข้อมูลจาก "http://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%A8%E0%B8%B2%E0%B8%AA%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B8%B8%E0%B8%97%E0%B8%98".

หมวดหมู่:
บทความคุณภาพ
| ประวัติศาสตร์ศาสนาพุทธ

เครื่องมือส่วนตัว

ล็อกอิน
/ สร้างบัญชีผู้ใช้

เนมสเปซ

บทความ

อภิปราย

สิ่งที่แตกต่าง

ดู

เนื้อหา

แก้ไข

ประวัติ

การกระทำ

สืบค้น

ป้ายบอกทาง

หน้าหลัก

เหตุการณ์ปัจจุบัน

ถามคำถาม

บทความคัดสรร

บทความคุณภาพ

สุ่มบทความ

มีส่วนร่วม

ศาลาประชาคม

ปรับปรุงล่าสุด

เรียนรู้การใช้งาน

ติดต่อวิกิพีเดีย

บริจาคให้วิกิพีเดีย

วิธีใช้

พิมพ์/ส่งออก

สร้างหนังสือ

ดาวน์โหลดในชื่อ PDF

หน้าสำหรับพิมพ์

เครื่องมือ

หน้าที่ลิงก์มา

ปรับปรุงที่เกี่ยวโยง

อัปโหลด

หน้าพิเศษ

ลิงก์ถาวร

อ้างอิงบทความนี้

ภาษาอื่น

Català

Česky

English

Esperanto

Español

Eesti

Français

हिन्दी

Magyar

Bahasa Indonesia

Italiano

한국어

Latviešu

മലയാളം

Bahasa Melayu

Nederlands

Português

Русский

සිංහල

Српски
/ Srpski

Türkçe

Tiếng
Việt

中文

หน้านี้แก้ไขล่าสุดเมื่อวันที่ 24 พฤศจิกายน 2553
เวลา 21:38 น.

อนุญาตให้เผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์
แบบแสดงที่มา-อนุญาตแบบเดียวกัน; เงื่อนไขอื่นอาจใช้ประกอบด้วย โปรดศึกษาเงื่อนไขการใช้งาน
Wikipedia®
เป็นเครื่องหมายการค้าจดทะเบียนของมูลนิธิวิกิมีเดีย

ติดต่อเรา

นโยบายความเป็นส่วนตัว

เกี่ยวกับวิกิพีเดีย

ข้อปฏิเสธความรับผิดชอบ